10 DZIEŃ MUHARRAM – ACHOURA. Czekając na arabskiego Świętego Mikołaja…

Achoura (Fot. Howard County Library System / Flickr)

Achoura w Maroku to święto dość nietypowe – coś jakby Dzień Dziecka, Śmingus Dyngus, Wszystkich Świętych, Noc Świętojańska, Boże Narodzenie, Sylwester i Andrzejki w jednym… Handel zabawkami przed imprezą kwitnie. Schodzą fajerwerki, bębny tâarija, samochody, plastikowe pistolety, lalki, miecze maski… Tandeta z Chin zalewa marokańskie souki. To święto rodzinne i nikt nie powinien spędzać go w samotności. Powietrze w domach jest w tym dniu aż ciężkie od zapachu palonego kadzidła oraz… specjalnie przygotowanego na tę okazję kuskusu z suszoną baraniną (gueddid), migdałami, orzechami, rodzynkami, suszonymi figami i daktylami. >>>Tagine z…

Read More

Batbout. Marokańska pita z patelni

Batbout. Marokańska pita z patelni (Fot. Marta El Marakchi © All rights reserved)

Marokański batbout, nazywany także mkhamer, toghrift albo matlou (w zależności od regionu), to właściwie taki chlebek pita, tyle że bez pieczenia w piekarniku. Wystarczy sucha patelnia. To naprawdę banalnie proste! Potrzebujesz: 250 g semoliny, 250 g mąki, łyżeczkę soli, łyżeczkę cukru, 10 g suchych drożdży, 300 ml wody Suche składniki dokładnie ze sobą wymieszaj. Na koniec dodaj wodę i zagnieć na jednolitą masę. Rozwałkuj na cienki placek, podsypując mąką, żeby nie przywierał do blatu. Szklanką powycienaj krążki. Na jeden krążek nakładamy łyżką farsz, a drugim krążkiem przykrywamy i zlepiamy boki.…

Read More

Więzi społeczne w kulturze politycznej: przypadek Maroka na tle innych państw arabskich

Więzi społeczne w kulturze politycznej: przypadek Maroka na tle innych państw arabskich (Fot. Vesna Middelkoop / Flickr)

Autorka podjęła próbę zbadania jaki wpływ wywierają więzi społeczne na politykę krajów arabskich oraz jakie jest ich znaczenie dla kultury politycznej. W tym celu przez pryzmat więzi społecznych – rodzinnych, plemiennych, terytorialnych, patronalno-klientalnych, religijnych, etnicznych, obywatelskich, narodowych i ponadnarodowych – spogląda na takie elementy kultury politycznej, jak: polityczne tradycje, wartości, symbole, postawy i zachowania. Swoją analizę przeprowadza w znacznym stopniu w oparciu o przypadek Maroka, który wybrała ze względu na specyfikę polityczną i kulturową tego państwa. Jest to kraj o długiej i barwnej historii oraz złożonej strukturze społecznej, w której…

Read More

Arabsko-francuski code switching w mediach na przykładzie audycji telewizyjnych i radiowych Maroka

Arabsko-francuski code switching w mediach na przykładzie audycji telewizyjnych i radiowych Maroka (Fot. Dymitry B. / Flickr)

Obecną sytuację lingwistyczną Maroka charakteryzuje koegzystencja wielu systemów językowych, powiązanych różnymi typami wzajemnych relacji. Dwa z języków: arabski oraz francuski – w świadomości wielu użytkowników języka, i nie tylko ich, od lat walczące o dominację – odegrały i odgrywają szczególną rolę na lingwistycznej mapie kraju. Tematem publikacji jest analiza zjawiska przełączania kodów i charakterystyka jego uwarunkowań, tak pod względem cech sytuacji komunikacyjnej, jak i norm językowych w Maroku. Zjawisko code switching rozpatrywane jest tutaj nie tylko jako interferencje systemów językowych, lecz przede wszystkim jako jedna ze strategii komunikacyjnych wspólnoty wielojęzycznej,…

Read More

Harqus i berberyjskie tatuaże twarzy

Harqus, tatuaże, kobiety, Maroko, Algieria, Tunezja (Fot. David Weekly / Flickr)

Harqus to stosowany w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie czarny tusz do zdobienia twarzy i rąk ornamentami o znaczeniu symbolicznym i ochronnym. Harqus to nie tatuaż – jak się powszechnie uważa. Słowo to również nie odnosi się do procesu tatuowania! Na tatuowanie używa się w marokańskim arabskim (darija) określenia washm lub usham. Harqus trzyma się na skórze kilka tygodni dłużej niż sama henna. Bywa stosowany na przemian z henną. Używany do dziś również do trwałego tatuażu twarzy przez kobiety Berberyjskie. Harqus aplikuje się – podobnie jak kohl – za pomocą…

Read More

Yennayer – Berberski Nowy Rok 2967

Berberski Nowy Rok (Fot. cliff williams / Flickr)

Asgass Ambarki! Asgass Amayno! wszystkim Imazighen, którzy witają dziś Nowy Rok 2967. Yennayer to pierwszy dzień tradycyjnego kalendarza Berberów, który jest kalendarzem agrarnym (dlatego też dzień ten zbiega się z końcem prac polowych i nadejściem pory deszczu, zazwyczaj 12 stycznia kalendarza gregoriańskiego). Święto jest szczególnie popularne w Algierii, ale również w Maroku. Yennayer zbiega się z czasem powrotu na ziemię dusz zmarłych. Na progach domów, w żarnach, pniach starych drzew, a przede wszystkim przy krosnach, biesiadują razem z ludźmi dżinny. Dlatego też w krosnach na czas święta nie może pozostać…

Read More

6 LISTOPAD – 41. rocznica Zielonego Marszu. Zdrajcy narodowi z Polisario sprzedają Saharę za ropę!

Mapa Maroka z Saharą i bez

Kwestia PONOWNEJ integracji terytorium marokańskiego to wciąż aktualny temat współczesnej polityki tego kraju. Czytam te wszystkie pro-wyzwoleńcze relacje o rzekomo okupowanej przez Maroko Saharze… i nie mogę się nadziwić. Świat nie kiwnie palcem w sprawie wolnej Palestyny czy wolnego Tybetu. Ale ODŁĄCZENIE Sahary od Maroka stawia sobie za punkt honoru. Bo tu przecież chodzi o prawa człowieka! Jakby Ci w Palestynie czy w Tybecie to nie byli ludzie… A może wyzwolimy Śląsk spod polskiej okupacji?! Absurd? Oczywiście! Taki sam jak z wyzwalaniem Sahary! Dopiero kiedy sama zainteresowałam się, o co…

Read More

Marokański Festiwal Daktyli w Erfoud

daktyle, maroko, festiwal (Fot. Marko / Flikr)

Palma daktylowa ma w Maroku swoje trzydniowe święto, które ma charakter zarówno świecki, jak i religijny. Obchody marokańskiego Święta Daktyli odbywają się w październiku, w miejscowości Erfoud. Na uroczystość składają się takie atrakcje, jak wybór Królowej Daktyli, pełne emocji wyścigi wielbłądów, ogromny targ, ciekawe występy muzyczne i taneczne. Organizuje się również zawody we wspinaniu się na palmę daktylową. Święto Daktyli rozpoczyna się w październiku (trzy dni po zbiorach w gajach Tafilaltu) modlitwą w mauzoleum Mulaja Alego Szarifa w Ar-Rajsani. Ale warto tam przyjechać jeszcze w czasie zbiorów, kiedy właściciele palm…

Read More

10 PAŹDZIERNIK. Narodowy Dzień Kobiet w Maroku

Kobiety w Maroku (Fot. UN Women / Flickr)

Dziś w Maroku obchodzony jest Narodowy Dzień Kobiet – święto ustanowione przez Króla Mohammeda VI na pamiątkę uchwalonej 10 października 2003 roku poprawki do Kodeksu Rodzinnego zwanego Mudawwaną. Współczesne Marokanki przeszły długą i ciężką drogę do wolności. Ale trud się opłacił. Dziś mogą pracować, zakładać firmy, być delegatkami politycznymi, ambasadorami i doradcami królewskimi… Mogą nawet się rozwodzić! To zdecydowanie ich czas – czas Marokanek! Status marokańskich kobiet zmienił się radykalnie w ciągu ostatnich 30 lat. Pierwszym przejawem tych zmian była uchwalona w 1972 roku konstytucja, która dawała kobietom prawo do…

Read More

Nie ma już skalnego łuku w Legzirze…

Legzira (Fot. le calmar / Foter)

Lubisz zachód słońca na plaży, ale bez towarzystwa prężących się w bikini dresiar, wyrywających je podchmielonych dresiarzy i całych rodzinek z rozwrzeszczanymi dzieciakami znęcającymi się nad meduzami uwięzionymi w foliowych torebkach… Legzira – to coś dla Ciebie! To miejsce dla tych, co stawiają na ducha, a nie na ciało. To Mekka artystów, filozofów, mistyków i sportowców… tych ekstremalnych. Na południowo-wschodnim wybrzeżu Maroka, między Mirleft i Sidi Ifni znajduje się plaża Legzira, prawdziwa i niekwestionowana dziewica w rankingu najbardziej dziewiczych zakątków Ziemi. Jej największą atrakcją były do wczoraj dwa monumentalne czerwono-rude…

Read More

Imilchil Festival czyli „Rolnik szuka żony” po marokańsku

Imilchil Festival (Fot. mhobl / flickr, Lukas Vermeer / Foter)

Marokański Festiwal Nowożeńców (zwany też Świętem Małżeństw czy Imilchil Festival) to święto niezwykle romantyczne (proszę nie mylić z popularnymi u nas kiczowatymi Walentynkami) i związane z pewną legendą o parze kochanków o imionach Hadda i Moha. To taka marokańska wersja bardzo popularnego u nas love story o Romeo i Julii… tyle że zakochani pochodzili z Atlasu Wysokiego. Ich plemiona również walczyły ze sobą (nikt już nie pamięta o co) i starszyzna nie pozwoliła im się pobrać. Młodzi rozpoczęli strajk głodowy, nieustannie płacząc… aż umarli. Ale stał się cud! W miejscach,…

Read More

15 WRZEŚNIA. Początek roku szkolnego w Maroku

Szkoła w Maroku (Fot. Daniel Gasienica / Foter)

15 września w Maroku rozpoczął się nowy rok szkolny. Z tej okazji trochę o marokańskim szkolnictwie. Maroko wciąż boryka się z problemem analfabetyzmu, który jeszcze w latach 70-tych XX w. sięgał nawet do 70 proc. populacji (do grupy wykształconych należeli głównie mężczyźni). To w ogromnej mierze skutki ustanowionego w 1912 roku francuskiego Protektoratu i polityki wynarodowiania. Ale po kolei… Do czasu Protektoratu Francji w Maroku funkcjonowały jedynie szkoły wyznaniowe (poczynając od prostych szkół koranicznych, a kończąc na sławnym uniwersytecie Qarawiyin w Fezie). Francuzi jednak w czasie Protektoratu przeszczepili na grunt…

Read More

Mój pierwszy Eid al-Adha. UWAGA! DRASTYCZNE ZDJĘCIA!

Eid al-Adha (Fot. TheAnimalDay.org/Flickr)

Eid al-Adha 2012. Nasz pierwszy wspólny Eid al-Adha. Postanowiliśmy go spędzić u przyjaciół na Saharze Zachodniej (południowe Maroko). W drodze autobusem, ciągle mijaliśmy barany na rowerach, motorach i skuterach… To szalony czas w Maroku (pewnie we wszystkich krajach muzułmańskich). Jak się potem okazało, w bagażniku naszego autokaru, zamiast walizek i plecaków, również podróżowało stado baranów (w specjalnie zorganizowanej zagrodzie). O dziwo, żaden nie padł… Przyznaję, że w myślach życzyłam wszystkiego najgorszego ich właścicielom. A co najgorszego może przytrafić się właścicielowi barana? Właśnie jeśli zwierzę padnie. Zdechły baran nie nadaje się…

Read More

21 SIERPIEŃ. Maroko świętuje urodziny Muhammada VI. Niech żyje król!

Król Mohammed VI (Fot. thierry ehrmann / Flickr)

Jego Wysokość Muhammad VI skończył właśnie 53 lat. Do najmłodszych więc już nie należy 😉 Mimo to, 21 sierpnia, właśnie w dniu urodzin Muhammada VI przypada również Święto Młodości (zwane też Dniem Młodzieży). Z tej okazji Marokańczycy mają dzień wolny od pracy. Z racji, że święto to jest zawsze obchodzone w dniu urodzin obecnie zasiadającego na tronie króla, jego data zmienia się wraz z obejmowaniem tronu przez kolejnego monarchę (w czasie panowania Hassana II święto to było obchodzone 9 lipca). O królu Muhammadzie VI pisaliśmy już przy okazji Święta Tronu.…

Read More

8 SIERPIEŃ. 31. rocznica wizyty Jana Pawła II w Maroku

Wizyta Jana Pawła II w Maroku

Casablanca 08-19.08.1985 – niemożliwe stało się rzeczywistością! 100 tys. zgromadzonych na stadionie muzułmanów słuchało papieża, który przybył do Maroka na zaproszenie króla Hassana II. Francuski pisarz Maurice Druon napisał, że przyszłość powinna uznać ten dzień za jeden z najważniejszych w XX wieku. O tym wydarzeniu krąży pewna anegdota. Podobno, kiedy latem 1985 roku Jan Paweł II leciał do muzułmańskiego Maroka, w samolocie dziennikarze zapytali go, czy zamierza również odwiedzić Libię i Arabię Saudyjską. Ojciec Święty miał wówczas odpowiedzieć: Tam, gdzie chodzi o prawdę, religię i prawa człowieka, gotów jestem rozmawiać…

Read More

Dom pająka. Bowles w labiryntach marokańskiej mediny

Dom pająka, Paul Bowles

Paul Bowles umieścił akcję swej powieści „Dom pająka” w Maroku, w ważnym dla tego kraju momencie historycznym. Bohaterami książki są amerykański pisarz, były komunista, z niepokojem obserwujący rozwój nacjonalistycznego zrywu przeciwko Francuzom, równie zagubiony 15-letni arabski chłopiec, wychowany w duchu ortodoksyjnego islamu, oraz amerykańska rozwódka, wyznająca liberalne zasady. Cała trójka zostaje wciągnięta w wir politycznych zamieszek i społecznego niepokoju w Fezie w roku 1954. Bowles z charakterystyczną przenikliwością pisze o kulturowej przepaści, która może doprowadzić do wielu ludzkich tragedii. Jego elegancka, a zarazem brutalnie szczera proza do dziś brzmi niezwykle…

Read More

30 LIPCA. Święto Tronu w Maroku

Król Mohammed VI (Fot. Marta El Marakchi © All rights reserved)

Święto Tronu jest najważniejszym świętem państwowym w Maroku. Wprowadzono je w 1934 roku, kiedy naród marokański postanowił przeciwstawić się władzom francuskim. Początkowo, za panowania Hassana II, obchodzono je 3 marca. Zaś po jego śmierci królem został jego syn Mohammed VI, który ustanowił, iż Święto Tronu obchodzone będzie w dniu 30 lipca każdego roku. I tak jest od 1999 roku do dnia dzisiejszego. Święto to obchodzi się w całym kraju bardzo hucznie przez dwa, a nawet trzy dni. W tym czasie wszędzie można podziwiać pokazy sztucznych ogni, parady uliczne oraz koncerty.…

Read More

Marrakech śladami siedmiu świętych

Marrakech (Fot. Andrew Nash / Flickr)

Turyści z Europy zwiedzający Marrakech zwykle koncentrują się na zabytkach i atmosferze samej medyny oraz słynnego placu Dżemaa el-Fna. A przecież w Marrakechu odbywają się wspaniałe uroczystości religijne! Marrakech od wieków słynie z kultu siedmiu świętych mężów i poświęconych im sanktuariów. Siedmiu świętych z Marrakechu to tzw awliya (arab. słowo, które odnosi się do ludzi, którym Bóg nadał specjalną rangę wśród muzułmanów i pobłogosławił im). Choć Marrakech jest domem dla ponad 200 grobów awlya… W XVIII w. za panowania sułtana Mulaja Ismaila dużą popularnością cieszyła się nowa ideologia zwana sufizmem.…

Read More

Marokański tonik z kozieradki [DIY]

naturalne kosmetyki, przepis, Maroko (Fot. Marta El Marakchi © All rights reserved)

Banalnie prosty, szybki, ekologiczny, wege i halal! Marokański tonik z kozieradki to ratunek nie tylko dla cery tłustej i trądzikowej, ale również dla przetłuszczających się czy wypadających włosów.  Świetnie się sprawdzi w walce z łupieżem, a także pobudzi ukrwienie skóry głowy i wyrastanie nowych włosów. Charakterystyczny zapach kozieradki może nie każdemu odpowiadać, ale sama mikstura nie pachnie już tak intensywnie. Aby już zbędnie nie przedłużać, oto i sam przepis (wykradziony potajemnie teściowej; Marokanki często wierzą, że ich mikstury stracą swoją moc jeśli zdradzą komuś receptury, według których je przyrządzają 😉…

Read More

Maroko śladami dżinnów

dżinny, Maroko, wierzenia (Fot. Earth Hour / Flickr)

Dlaczego Marokańczycy, ci bardziej zabobonni oczywiście, wystrzegają się odwiedzania toalety między wpół do jedenastej i w pół do drugiej w nocy? Gdyż w tym czasie mogą tam się natknąć na dżinna. Z tego samego powodu często zostawia się na noc zapalone światło w przedpokoju… Co ciekawe, Marokańczycy najbardziej obawiają się dżinów żeńskich, bo też i mężczyznom one najczęściej dokuczają. Znana ze swojej kapryśności jest straszliwa Maezt-Dar L’Oudou (jej imię tłumaczy się jako Koźlica z Toalety), która potrafi nieźle zatruć życie temu, kto zakłóci jej spokój. W łaźniach i toaletach, ale…

Read More