Dziś prawdziwych Gnawa już nie ma?

Gnawa w Maroku (Fot. Marta Marakchi © All rights reserved)

Nazwa Gnawa ma dwa znaczenia w dzisiejszym Maroku: odnosi się do mniejszości, grupy etnicznej, jak i do religijnego bractwa Sufi. Nikt tak naprawdę nie wie na pewno skąd dokładnie wywodzi się słowo Gnawa. Sami Gnawa nie chcą być w łatwy sposób kategoryzowani i definiowani na sposób akademicki. Istotną kwestią jest fakt, że większość Gnawa nie potrzebuje empirycznej wiedzy, skąd pochodzi ich nazwa, żeby móc się zdefiniować. Prawdziwa wiedza Gnawa pochodzi z praktyki, nie teorii. Pochodzenie nazwy owiane jest tajemnicą. Jedni twierdzą, że może pochodzić od berberskiego słowa kowal (popularne rzemiosło…

Read More

Znaczenie krwi w magicznych i religijnych rytuałach w Maroku

krew, magia, czary, Maroko (Fot. TheAnimalDay.org / Flickr)

Krwi często przypisuje się nadnaturalne właściwości, dlatego chętnie jest ona wykorzystywana jako ofiara dla nadprzyrodzonych mocy w magicznych i religijnych rytuałach. Również w muzułmańskim Maroku, mimo iż krew w islamie jest uważana za nieczystą. Jak to możliwe? Może dlatego, że w samym islamie również pojawia się element krwawej ofiary dla Boga. Mowa tu o święcie Eid Al Adha i narodzinach dziecka, kiedy to każdy mężczyzna, będący głową rodziny zabija barana lub kozę. Koran jasno określa cel tej ofiary jako podziękowanie za błogosławieństwo, z naciskiem na konieczność dzielenia się ofiarą z…

Read More

Gnawa. Muzyka, obrzędy i rytuały

gnawa

Kultura Gnawa nie jest monolityczna. Nie istnieją żadne księgi kodyfikujące ich rytuały, pieśni i muzykę. Nie ma „papieża”, który sprawowałby nadzór nad maalemami i ich muzykami. Każde miasto ma inną historię i inny sposób podejścia do rytuałów. W swojej istocie wszystkie praktyki Gnawa są podobne, różnią się jednak w szczegółach. Światopogląd Gnawa opiera się na tradycjach afrykańskiego szamanizmu (możliwość podróży do innych światów) i marokańskiego marabutyzmu (kult świętych) oraz sufizmu. To światopogląd, który łączy świat realny ze światami nadprzyrodzonymi. Należy też zaznaczyć, że rytuały Gnawa odzwierciedlają elastyczność codziennych praktyk muzułmańskich.…

Read More

Gnawa – bractwo czarnych niewolników z Maroka

Gnawa w Maroku (Fot. Marta Marakchi © All rights reserved)

Gnawa lub Gnaoua to zarówno grupa etniczna, jak i religijne bractwo Sufi w Maroku. Nazwa pochodzić od słowa aguinaw, co w języku Berberów oznacza „czarnego człowieka”. Są oni potomkami niewolników sprowadzonych do Maroka w XV w. przez Portugalczyków do pracy na plantacjach trzciny cukrowej. Pochodzili oni z rejonów obecnego Mali, Senegalu, Burkina Faso, Ghany czy Gwinei. Przez wieki stanowili zamkniętą wspólnotę, która w swoich pieśniach opisywała tragiczne losy spędzone w arabskiej niewoli. Podobnych tajnych bractw czy stowarzyszeń istnieje w Maroku wiele (zobacz też: Magiczne Maroko – święci i mistycy). Początki…

Read More