Symbolika żeńskich form medytacyjnych w tybetańskiej sztuce sakralnej

Buddyzm, kobieta

Około IV w. po Chr., do buddyzmu przeniknęły wpływy tantryzmu, dla którego charakterystyczny jest ezoteryzm i „mistycyzm”. Jego istotą było wprowadzenie pierwiastka żeńskiego. Zaowocowało to pojawieniem się wielu bóstw kobiecych, takich jak boginie Pradżniaparamita, Wadżrajogini, Wadżrawarahi, Tara lub „podniebne wędrowniczki” – dakinie. Stają się one wcieleniami procesu joginistycznego, który wykorzystuje owe bóstwa i dzierżone przez nie atrybuty oraz symbole, do zbudowania nowej świadomości medytującego. Do tych różnych „form boskości”, przedstawianych na tankach dochodzi całe bogactwo naturalnego symbolizmu: kwiaty lotosu, parasolki, słońca i księżyce, ale też bardziej groźne – czaszki, płomienie,…

Read More

Sytuacja kobiet pragnących podążać buddyjską ścieżką duchową w indyjskim systemie społecznym

Medytujące buddystki (Fot. Pixabay)

Według Khandro Rinpocze – obecnie jednej z największych mistrzyń wadżrajany, buddyzm jest mniej patriarchalny niż religie teistyczne, głoszące wiarę w męskiego Boga. Judaizm, chrześcijaństwo i islam pozostały – według tej buddystki – religiami patriarchalnymi i w dalszym ciągu nie przyznają tych samych praw kobietom, co mężczyznom. Na tym tle – według Khandro – buddyzm wypada znacznie lepiej. Co prawda, w pracy nad własnym umysłem dla osiągnięcia wyzwolenia przewodzi Budda, jednak to nie zjednoczenie z nim jest głównym celem. Buddyzm z założenia – jak twierdzi wskazana autorka – jest najbardziej otwartym…

Read More

Kobieta w buddyjskich tekstach kanonicznych i nauczaniu mistrzów duchowych

buddyzm, kobieta

Antykobiece nastroje wśród mnichów buddyjskich podsycała sama Tripitaka, która zawiera mnóstwo treści pozornie dyskryminujących kobiety. Porusza ona zasadniczo dwie kwestie – zagadnienia transcendentalne (Lokuttara) oraz społeczno-kulturowe (Lokiya). Lokuttara zawiera nauczanie Buddy o dochodzeniu do uwolnienia umysłu, który jest tu potraktowany jako z natury bezpłciowy. Ta część Tripitaki nie budzi więc niczyich wątpliwości. Natomiast nauki zawarte w Lokiya można pochopnie uznać za przejaw dyskryminacji kobiet. Jest to jednak część historyczna i prezentuje wartości wyznawane przed dawne społeczeństwo indyjskie oraz próby buddyzmu wyłamania się z tych ram (np. zniesienie systemu kastowego przez…

Read More

Mahapradżapati – pramatka buddyjskiej duchowości kobiecej

kobieta w buddyzmie

Kiedy ciotka Buddy – Mahapradżapati, która po śmierci jego matki niańczyła go, zwróciła się do niego z prośbą, by dopuszczono kobiety do sanghi, Budda jej odmówił. Wówczas Mahapradżapati wraz z innymi kobietami ogoliły sobie głowy i powędrowały za nim . Dzięki wstawiennictwu mnicha Anandy, Budda przyjął w końcu kobiety do zakonu i tak powstała druga w historii Indii wspólnota mniszek (pierwsza była dżinijska, ta jednak oferowała kobietom tylko duchowy rozwój, nie zaś pełne wyzwolenie) . Obowiązywały w niej jednak surowsze niż w zgromadzeniu męskim prawa. Warunkiem powstania wspólnoty było złożenie…

Read More

Czy Jezus był katolikiem? A może muzułmaninem albo buddystą?

Ewangelia Barnaby

W apokryficznej Ewangelii Barnaby, Jezus zapowiada przyjście proroka Mahometa i zrzeka się swojej boskości. Została ona spisana w języku aramejskim, złotymi literami na skórzanych stronicach i ma rzekomo ponad 1,5 tys. lat. Tom został odnaleziony około 2000 r. przez turecką policję, podczas próby wywiezienia go za granicę. Do 2010 r. spoczywał strzeżony w magazynach, aż wreszcie został przekazany Muzeum Etnograficznemu w Ankarze. Dopiero teraz zdecydowano się wystawić go na widok publiczny. Według tureckiego ministra kultury, Ertugrula Gunaya, księga jest autentyczna, a władze Kościoła Katolickiego ukrywały ją ze względu na wyraźne…

Read More