Gniew czarnych imigrantów okiem białej. Furia mać!

Pani Furia Grażyna Plebanek

Pierwsza polska powieść o samotności we współczesnej Europie, napisana z perspektywy jej wielokulturowego centrum. Zaskakująca i odważna. Nie każdy, kto wydaje się ofiarą, naprawdę nią jest… Pochodząca z Konga Alia nosi imię na cześć Muhammada Alego. Tak jak legendarny bokser, przez całe życie walczy. W Brukseli, dokąd przeniosła się jej rodzina, musi zmierzyć się z losem imigrantki, czarnej, obcej, kobiety… Wygląda jak gwóźdź. Za dużo włosów, za chuda, za wysoka. Do nikogo nie pasuje i dla nikogo nic nie znaczy. Dla matki jest wyłącznie darmową pomocą domową, chłopak traktuje ją…

Read More

Dzieci żołnierze w Afryce

Dzieci żołnierze w Afryce, wojna (Fot. Dung Nguyen / Flickr)

Spośród wielu zagrożeń wojennych, uprowadzenia i wcielanie dzieci do wojska uznane są za szczególnie groźne dla ich rozwoju i zdrowia psychicznego. Od wczesnych lat 90, wiele osób podnoszących w literaturze temat dzieci na wojnie – w Afryce i innych miejscach – twierdziło, że dzieci są szczególnie bezbronne wobec konfliktów. Okrucieństwa, których doświadczają niszczą ich rozwój w najważniejszych latach życia. Ponieważ ich rodziny są rozbite, a większe instytucje społeczne nie funkcjonują i nie spełniają swoich zadań, dzieci pozbawione zostają trwałych związków emocjonalnych, które są podstawą ich fizycznego, intelektualnego i moralnego rozwoju.…

Read More

Kobiety Afryki. Obyczaje, tradycje, obrzędy, rytuały

Kobiety Afryki (Fot. Christoph Rupprecht / Flickr)

Nigeria, koniec lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku. Uwolniona od kolonializmu, pogrążona w wojnie domowej, zwaną Biafrańską. W Polsce panuje komuna, na półkowych sklepach znaleźć można jedynie ocet. W Afryce nie ma wody. Nie tylko tej do kąpieli, często nie ma nawet wody do picia. A upał niemiłosierny. W takich warunkach przyszło pracować naukowcom i pracownikom uniwersytetów, którzy wyjeżdżając m.in. do Afryki w ramach „handlu zagranicznego”, zasilali swoją kadrą nowo powstające uczelnie oraz instytucje naukowe. Ich podróże miały różną motywację: od czysto przygodowej, po rodzinne, finansowe na politycznych kończąc. Autorka książki „Kobiety…

Read More

Dzieci na linii frontu. Wstęp do rozważań o współczesnych konfliktach zbrojnych w Afryce

Dzieci żołnierze (Fot. Expert Infantry / Flickr)

W XX wieku liczba konfliktów zbrojnych na świecie zdecydowanie się zwiększyła. W ciągu ostatnich kilku dekad miały miejsce długotrwałe konflikty i wojny w wielu różnych częściach świata. Afganistan, Angola, Kambodża, Demokratyczna Republika Konga, Salwador, Sierra Leone i inne kraje potwierdzają powszechne występowanie tego zjawiska. Konflikty zbrojne prowadzą nie tylko do śmierci uczestników walk i ludności cywilnej, ale także do cierpienia, przesiedleń i strachu. Niszczą lokalną ekonomię, dzielą społeczności, osłabiają dotychczasowe więzi społeczne, zagrażają przetrwaniu rodziny i redukują jej funkcję do opieki nad najbardziej bezbronnymi jej członkami. Każdego roku konflikty i…

Read More

Świat zaklęty w etiopskich krzyżach

Etiopski krzyż (Fot. A.Davey/Flickr)

Państwo etiopskie przyjęło chrześcijaństwo i nierozerwalnie z nim związany symbol krzyża już w czwartym stuleciu. Klasztory i kościoły używały swoich krzyży podczas procesji. Pielgrzymi mniejsze krzyżyki nosili na swoich ramionach. Kapłani też mieli swoje krzyżyki, które nosili w ręku jako symbol godności kapłańskiej. Nie rozstawali się ze swoimi krzyżami nawet w podróży i podawali jej wiernym do ucałowania. Na wywietrznikach dachowych kościołów umieszczano zaś krzyże siedmioramienne, z symbolem strusiego jaja na końcach (napomnienie, by wierni strzegli czystości swych dusz z taką samą ostrożnością, jak struś pilnuje swoich jaj). Równie często…

Read More

Księżyc antylopy, kwiat mango czy szczur z Kongo? Afrykańskie fryzury

Afrykańskie piękności. Niezwykłe fryzury Malijek

„Afrykańskie piękności. Niezwykłe fryzury Malijek” to film dokumentalny o opartej na starodawnej tradycji sztuce układania włosów. Księżyc antylopy, złote daktyle, kwiat pustyni – są setki wyrażeń, którymi można skomplementować afrykańskie kobiety, w szczególności ich fryzury. Sztuka układania włosów, oparta na starodawnej, ręcznej tradycji służy upiększaniu głów i w metropolii Bamako i na Saharze, gdzie koczują Tuaregowie. Kobiety robią sobie także fryzury na „Shakirę”, „Mandelę”, „kwiat mango”, „po drodze” lub „szczura z Kongo”. Dodają one im gracji i elegancji. Układają je zarówno uliczni fryzjerzy, jak i profesjonaliści i zwycięzcy prestiżowych konkursów,…

Read More

Maski Czarnej Afryki. Zasady noszenia masek

Maski afrykańskie (Fot. J P/Flickr)

Sens tradycyjnych afrykańskich masek staje się zrozumiały jedynie w kontekście afrykańskich wierzeń kosmologicznych. Sztuka – główne narzędzie porządku, spójności i ciągłości społecznej – stanowi integralną część tego systemu. Mimo dużego zróżnicowania kulturowego można wskazać szereg cech charakterystycznych dla większości afrykańskich cywilizacji i religii np. pojęcie zasadniczej siły witalnej – istoty duchowej obecnej we wszystkim, co istnieje (w drzewach, skałach, zwierzętach, w kobietach i mężczyznach, w przodkach i bogach) oraz przekonanie, iż owa siła duchowa łączy i umożliwia porozumienie między sferą bogów i przodków a sferą życia ziemskiego. Obrzędy rytualne pojmowane…

Read More