Prognoza trwałości małżeństw mieszanych kulturowo

Związki mieszane kulturowo (Fot. betts20e / Foter)

Dobór partnerski może mieć istotny wpływ na trwałość związku i ilość problemów w nim występujących. Jan Rostowski stwierdził, iż za fundamentalny wymiar związku małżeńskiego uważać należy: „przystosowanie małżeńskie, szczęście małżeńskie, zadowolenie małżeńskie, satysfakcję małżeńską, stałość małżeńską, powodzenie małżeńskie – w tym sukces małżeński”[1]. To od samych partnerów uzależnione jest w głównej mierze powodzenie w związku, w tym od tego, czy posiadają wspólne cele życiowe bądź współpracując wypracowują koncepcję wspólnej przyszłości, cechując się przy tym taką plastycznością psychiczną, która pozwala na akceptującą komunikację prowadzącą do efektywnego radzenia sobie z sytuacjami dnia codziennego[2]. Zgodnie ze stwierdzeniem Jana Rostowskiego, małżeństwa o dwóch bliskich sobie kulturach, mają większe szanse na powodzenie, niż te różniące się nie dość, że narodowo, to także rasowo i religijnie[3].

Oczywiste jest, że małżeństwa jednokulturowe nie zawsze są udane. Zgodność poglądów religijnych i wychowanie w tej samej kulturze nie jest czynnikiem zapewniającym trwałość małżeństwa. Jak mówi Edward Rosset „wiara w zbawienną moc endogamii jest produktem konserwatyzmu myślowego, stanowiącego relikt przeszłości. (…) Endogamia sama przez się nie uwalnia małżeństwa od niezgodności poglądów, egzogamia natomiast otwiera przed małżonkami perspektywę integracji różnych obyczajów i różnych tradycji, co może uczynić życie bardziej interesującym i emocjonalnie bogatszym”[4]. Trudno nie zgodzić się z autorem, że związki międzykulturowe, które są urozmaicone występowaniem dwukulturowości, poszerzają horyzonty obu partnerów, mogą otwierać przed małżonkami nowe, ciekawe perspektywy. W związkach takich zazwyczaj występuje wyższy poziom akceptacji, tolerancji oraz szacunku. W rodzinach wielokulturowych istnieje więcej możliwości zdobywania wiedzy i rozwoju, zarówno dla małżonków, jak i dla dzieci. Zauważa się również wyższy poziom „witalności” życia rodzinnego.

Wyniki badań Moniki Walczak wskazują, że ogólna psychologiczna prognoza trwałości badanych małżeństw dwukulturowych jest pozytywna, a efektem umiejętnej integracji odmienności obyczajów, wartości, postaw oraz zachowań może być związek bardziej interesujący i emocjonalnie bogatszy[5].

Zdaniem M. Jodłowskiej-Herudzińskiej w małżeństwach mieszanych powstaje specyficzna sytuacja – „spotkanie”, związanie odległych kulturowo partnerów decydujących się na zawarcie małżeństwa, a co za tym idzie – na wspólne pożycie, współpracę dla dobra rodziny, a więc głównie wychowywanie dzieci i wzajemną pomoc[6]. Owo „spotkanie” to inaczej mówiąc „zderzenie kultur”. „Różnice kulturowe” między współmałżonkami wydają się stanowić istotną zmienną niezależną determinującą wzory doboru współmałżonka, a „efekt” owego doboru może być zmienną modyfikującą zakres niebezpieczeństwa, na jaki narażone są małżeństwa mieszane z racji swojej specyfiki (chodzi o zależność między ostatecznym rezultatem doboru a jakością i trwałością małżeństwa). Generalnie uważa się, że stopień podobieństwa współmałżonków, a w szczególności podobieństwo cech kulturowych, determinuje powodzenie w małżeństwie, zadowolenie małżeńskie[7]. Heterogamia dotycząca przede wszystkim takich cech jak: różnice w narodowości, wyznaniu, rasie stanowi bardzo duże obciążenie życia małżeńskiego i rodzinnego. Można powiedzieć, że często też nie spotyka się ze społeczną aprobatą, którą prawie zawsze nagradzana jest endogamia. Zazwyczaj małżonkowie należą do tego samego narodu, zamieszkują w tej samej miejscowości, mają podobny poziom wykształcenia, należą często do tej samej kategorii zawodowej, mają podobne pochodzenie społeczne[8].

Jednak poślubienie osoby z innej kultury zapewnia możliwość do pokonania osobistych stereotypów. Małżeństwo wielokulturowe (i doświadczenie interakcji z ludźmi w różnych kulturach) uświadamia obojgu partnerom jakie posiadają uprzedzenia, z których większość ludzi nie zdaje sobie sprawy, że posiada[9]. Niemniej jednak faktem jest, że małżeństwa mieszane są trudne, ponieważ niezgoda i problemy z akceptacją mogą powstawać jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego i mogą powodować ogromne napięcia w trakcie jego trwania, prowadząc nie tylko do dezorganizacji małżeństwa, ale także do jego rozpadu[10]. Z kolei endogamia poprzez swoją jednolitość nie uwalnia małżeństwa od niezgodności poglądów. Można zatem powiedzieć, że małżeństwa mieszane kulturowo są opcją trudniejszą, ale również bardziej interesującą.

 

[1] J. Rostowski, Zarys psychologii małżeństwa, PWN, Warszawa 1987, s. 19.

[2] Tamże, s. 147.

[3] Tamże.

[4] M. Walczak, Psychologiczna prognoza trwałości małżeństw dwukulturowych, Problemy Rodziny” 2001, nr 1, s. 23.

[5] Tamże.

[6] M. Jodłowska, Konflikty w międzykulturowych małżeństwach mieszanych, w: Współczesne rodziny polskie – ich stan i kierunek przemian, red. Z. Tyszka, Poznań 2000, s. 215-231;

[7] M. Walczak, Psychologiczna prognoza…, „Problemy Rodziny” 2001, nr 1, s. 22.

[8] M. Jodłowska-Herudzińska, Kwestie doboru małżeńskiego w międzykulturowych małżeństwach mieszanych, życie rodzinne – uwarunkowania makro i mikrostrukturalne, „Roczniki Socjologii Rodziny” XIV, UAM, Poznań 2002, s. 174.

[9] M. Alupoacei, Your intercultural marriage. A guide to a healthy, happy relationship, Moody Publishers, Chicago 2009, s. 10.

[10] M. Jodłowska-Herudzińska, Kwestie doboru małżeńskiego w międzykulturowych małżeństwach mieszanych, życie rodzinne – uwarunkowania makro i mikrostrukturalne, „Roczniki Socjologii Rodziny” XIV, UAM, Poznań 2002, s. 174.


dr Ewa Sowa-Behtanedr Ewa Sowa-Behtane | Spec. od związków mieszanych i kultury Algierii

Doktor nauk humanistycznych, naukowiec, nauczyciel akademicki, pedagog, profilaktyk społeczny, autorka wielu artykułów naukowych.

Prezes Stowarzyszenia Rodzin Wielokulturowych. Pracę doktorską obroniła na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Zainteresowania naukowe to rodziny wielokulturowe, edukacja międzykulturowa, socjologia wartości, aksjologia, patologie społeczne oraz metody resocjalizacji.

Prywatnie żona Algierczyka, mieszkanka Krakowa, pasjonatka podróży afrykańskich oraz fascynatka kultury Algierii.

Related posts

Leave a Comment