Marokańskie guziki (Fot. Cait / Flickr)

Magiczne węzły w wierzeniach staroarabskich

W islamie węzeł symbolizuje skomplikowanie (zapętlenie, zawiązanie) spraw czy życia, trudne do rozwiązania problemy… ale także ochronę przed złymi siłami. Węzły stosowano również jako rekwizyty magiczne.

Najpopularniejszą metodą czarowania za pomocą węzłów było dmuchanie lub plucie w węzły (nafas al-ukad). Czarownik zawiązywał na sznurku nieparzystą liczbę węzłów (zwykle 7, 9 lub 11), wypowiadając odpowiednie zaklęcia. Następnie plując lub dmuchając w węzły „ożywiał” je, przekazując im energię złego ducha, który władał czarownikiem. Sznurek następnie zakopywano pod progiem domu osoby, której czarownik chciał zaszkodzić. Choć dmuchaniem czy pluciem w węzły mogą się parać zarówno mężczyźni, jak i kobiety, to przyjęło się raczej, iż praktyki te są domeną kobiet.

Aby rozwiązać węzły zawiązane przez czarownika należało użyć odpowiednich formuł magicznych. Za formułę rozwiązującą magiczne węzły służą koraniczne sury 113 i 114, które razem liczą 11 wersetów… czyli tyle, ile mamy węzłów zawiązanych na czarodziejskim sznurze. Obie te sury określa się jako „wzywające o schronienie”. Po każdej aji rozwiązuje się kolejny węzeł.

Szukam schronienia u Pana jutrzenki

przed złem tego, co On stworzył,

przed złem ciemności, kiedy się szerzy,

przed złem tych, którzy dmuchają na węzły,

i przed złem człowieka zawistnego,

w chwili kiedy żywi zawiść!

oraz:

Szukam schronienia u Pana ludzi

Króla ludzi,

Boga ludzi,

Przed złem kusiciela, wycofującego się skrycie,

Który podszeptuje pokusę w serca ludzi

– spośród dżinów i ludzi.

Zdarzało się jednak, że zapobiegliwy czarownik, spalił węzeł a jego prochy rozsypał. Wówczas węzłów nie można już było rozwiązać nigdy. Przed tym rodzajem czarów chronił również specjalny talizman – nuszar (czyli „rozwiązanie”).

Ofiarą magicznych węzłów miał paść sam Prorok Mahomet. Pewnego dnia poczuł się bardzo źle bez wyraźnego powodu. Dwóch znachorów postawiło tę samą diagnozę: zaczarowany. Jak się okazało, pewien Żyd o imieniu Labid oraz jego trzy córki zawiązali węzły na sznurze, podmuchali i zakopali pod kamieniem na dnie studni. Labid dodatkowo sporządził kukiełkę z włosów Mahometa, które znalazł w grzebieniu. Kukiełkę tę poprzekuwał licznymi igłami. Archanioł Gabriel wskazał Prorokowi studnię, w której został ukryty magiczny węzeł, a następnie przekazał mu przedstawiony poniżej sposób na rozwikłanie owych węzłów.

W tradycji staroarabskiej węzły pełniły niekiedy funkcję amuletów chroniących przed złymi duchami. Dlatego Arabowie przedmuzułmańscy wiązali sobie węzły na włosach czy brodzie, co – jak wierzyli – miało zapewnić im ochronę przed „złym okiem”. Może stąd również wywodzą się tradycyjne, bardzo ozdobne marokańskie guziki, będące plątaniną sznurka z węzełkami. Zwyczaj ten w pewnej formie został przyjęty również przez Arabów muzułmanów. Pielgrzymujący do Mekki przez morze zawiązują na odzieży w czasie sztormu specjalne węzły. Tradycja nakazuje, aby strój pielgrzyma, gdy dotrze od do świętej ziemi, był pozbawiony węzłów i szwów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *