Konflikt izraelsko-palestyński na dużym ekranie – Cz. I

Konflikt izraelsko-palestyński, film, kino

Izrael niestrudzenie produkuje filmy, które ukazują bezsens konfliktu izraelsko-palestyńskiego… oczywiście gloryfikujące sam Izrael. Dlatego postanowiliśmy wybrać spośród wielu tylko te, które faktycznie odzwierciedlają dramatyczną rzeczywistość okupowanej Palestyny.

Przypomnijmy, naród palestyński został wyrzucony z jego ziemi, a później podporządkowany okupacji Izraela. Okupacja została potępiona przez ONZ i niemal wszystkie kraje świata, włączając Wielką Brytanię. Ale za Izraelem stoi bardzo potężny przyjaciel – Stany Zjednoczone…

Bez prawa powrotu…? – 60 lat exodusu Palestyńczyków (Szwajcaria, 2010, Kristin Sellefyan)

Dokument poświęcony konfliktowi palestyńsko-izraelskiemu. W wyniku wojny domowej, która wybuchła w 1947 r., Palestyna podzieliła się na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Dopiero w 2009 r., kiedy Izrael ogłosił zawieszenie broni, ustały wieloletnie walki. Hamas zgodził się na rozejm dopiero po zniesieniu blokady Strefy Gazy i przejść granicznych. Film porusza wątki m.in. sytuacji w Strefie Gazy, relacji z Libanem, Syrią, Jordanią i Egiptem, działalności agencji UNTRWA, świadczącej pomoc humanitarną arabskim uchodźcom.

Palestyna, gorący temat (1974, John Pilger)

To jest historia Palestyńczyków i grupy odważnych Izraelitów zjednoczonych w najstarszej w ludzkości walce o wolność – mówił o filmie sam reżyser. W 2002 roku John Pilger nakręcił kolejny film pod tym samym tytułem. – Przez 25 lat, mówiąc o wielkiej niesprawiedliwości, to nic się nie zmieniło. Zmieniłosię tylko to, że Palestyńczycy zaczęli walczyć. Bez własnego państwa i upokarzani przez tyle czasu, Palestyńczycy powstali przeciw ogromnej militarnej maszynie Izraela, chociaż nie mieli broni, czołgów, amerykańskich samolotów ani okrętów wojennych czy rakiet. Niektórzy zobowiązali się do desperackich aktów terroru, jak bombowe zamachy samobójcze. Ale dla Palestyńczyków nadrzędnym, rutynowym terrorem, dzień po dniu, była bezlitosna kontrola niemal każdego aspektu ich życia, jakby żyli w otwartym więzieniu.

Witajcie w Hebronie (Szwecja/Izrael/Palestyna, 2007, reż. Terje Carlsson)

Trzy lata z życia codziennego palestyńskiej nastolatki z Hebronu. Leila Sarsour ma 17 lat, czatuje z przyjaciółmi przez internet, słucha Jima Hendrixa, a w drodze do szkoły znosi ataki izraelskich osadników… Hebron to jedno z większych miast na Zachodnim Brzegu Jordanu. Mieszka w nim 150 tys. Palestyńczyków, 600 żydowskich osadników i potężny wojskowy garnizon mający strzec tych drugich przed autochtonami. Poruszając się po rodzinnym mieście, Leila musi liczyć się z kontrolami przez uzbrojonych żołnierzy. Dziewczyna ma już dość życia pod okupacją. Ambitna i oczytana, marzy o studiach w Egipcie, przełamaniu stereotypu arabskiej kobiety i o zaprowadzeniu pokoju w miejscu, które zna tylko terror i represje.

Rock The Casbah (Francja/Izrael, 2014, reż. Yariv Horowitz)

Debiut fabularny Yariva Horowitza został nagrodzony na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. Film zyskał sobie uznanie jako ten, który nie gloryfikuje żadnej ze stron konfliktu. Można go traktować jako bezstronną próbę pokazania, czym tak naprawdę była pierwsza intifada, czyli masowe powstanie Palestyńczyków przeciwko izraelskiej okupacji. W rzeczywistości film pokazuje paranoję tej wojny. Bohaterami są młodzi izraelscy rekruci, którzy właśnie skończyli szkołę i zostają wysłani do jednej z wiosek w Strefie Gazy, by przeciwdziałać rozruchom. Zadanie, jakie zostało im wyznaczone, to patrolowanie ulic i właśnie w czasie jednego z tych patroli ich życie zmienia się na zawsze…

Omar (Palestyna, 2013, reż. Hany Abu-Assad)

Palestyński dramat, nominowany do Oscara w 3013 roku. Właściwie love story, dzięki czemu wojna izraelsko-palestyńska toczy się tak naprawdę na drugim planie i nie mamy tu zbyt wielu scen walki czy przemocy. Konflikt pokazany jest na płaszczyźnie psychologicznej. Ukazana jest tu historia pojedynczego człowieka, którego życie niszczy trwająca wojna.

Pięć rozbitych kamer (Francja/Irlandia/Izrael/Palestyna, 2011, reż. Guy Davidi i Emad Burnat)

Współtwórcą i głównym bohaterem filmu jest palestyński rolnik Emad Burnat, mieszkający w wiosce na terenie Zachodniego Brzegu. Wkrótce po tym jak kupuje pierwszą w życiu kamerę Izraelczycy zaczynają budować w jego miejscowości barierę oddzielającą nowych osadników od lokalnych mieszkańców, niszcząc przy tym ich uprawy. Palestyńczycy przeciwstawiają się przybyszom, co doprowadza do starć z policją i nocnych nalotów, w których giną m.in. członkowie rodziny Burnata. Przez cały ten okres mężczyzna wykorzystał 5 kamer i każda z nich została zniszczona. Dzięki pomocy reżysera Guya Davidiego powstał nagrodzony w Sundance i nominowany do Oscara dokument opisujący dzieje tragicznego konfliktu.

Izrael-Palestyna. Czyje te wzgórza? (Izrael, 2011, reż. Igal Hecht)

To dokument poświęcony osadnikom z Judei i Samarii. Na szczycie wzgórza wznoszącego się nad palestyńskim miastem Nablus 66-letnia osadniczka Daniella Wise obserwuje zbliżających się do niej izraelskich żołnierzy. Przychodzą, by usunąć stamtąd siłą ją i grupę jej zwolenników. Tak właśnie wygląda konflikt między władzą a osadnikami przekonanymi, że zamieszkują ziemię daną im przez Boga.

Żydzi osiedleni na Zachodnim Brzegu Jordanu nie chcą opuszczać miejsca, które uważają za serce Izraela. Niektórzy mieszkają tu już od 1967 roku, ponieważ wtedy powstawać zaczęły pierwsze osiedla. Dzisiaj mówi się o nich, że są poważną zaporą na drodze do pokoju. Osadnicy jednak trwają przy swoim, zorganizowani i gotowi do obrony.

Reżyser przeprowadził na potrzeby filmu szereg wywiadów z naukowcami, politykami i ludźmi mediów, przede wszystkim koncentrując się jednak na sylwetkach trzech liderów nieformalnego ruchu osadników.

Cisza po zamachu (Niemcy/Palestyna, 2011, reż. Jule Ott, Stephanie Bürger, Manal Abdallah)

31 marca 2002 roku zamach bombowy zabił 16 klientów restauracji Matza w Hajfie (4 dni wcześniej doszło do zamachu w Netanya). Wśród ofiar był także architekt Dov Chernobroda, gorący orędownik żydowsko-arabskiego porozumienia. Tego dnia obchodzono święto Paschy i w restauracji Matza panował spory ruch. Właściciele byli Arabami, a Matzę regularnie odwiedzała multietniczna klientela. O godz. 14:45 budynkiem wstrząsnęła eksplozja. 18-letni członek Hamasu, Shadi Tobassi zdetonował ładunek wybuchowy, zabijając siebie i 16 innych osób. Na miejscu zginął m.in. 67-letni Dov Chernobroda, który był Żydem ale głęboko wierzył, że jego naród może żyć z Palestyńczykami w pokoju. 8 lat po tym zdarzeniu jego żona postanawia spotkać się z rodziną zamachowca, chociaż – jak sama przyznaje – nie byłaby w stanie spojrzeć Tobassiemu w oczy. W mieszkaniu jego rodziny wita ją zaś jego wielki portret, wiszący w pokoju gościnnym. Wcześniej wdowa mówiła o Tobassim tylko per „terrorysta”, niezdolna nawet wymówić nazwiska człowieka, który pozbawił ją męża. Wizyta w jego domu w Dżeninie zmienia jednak wszystko. – Nie będzie pokoju, dopóki wrogowie nie zaczną z sobą rozmawiać – powtarzał za życia Chernobroda. A wdowa wzięła sobie jego słowa do serca…

Młody Freud z Gazy (Palestyna/Szwecja 2009, reż. Groch Holmquist, Suzanne Khardalian)

Film pokazuje historię Ayeda, młodego psychoterapeuty z Państwowej Palestyńskiej Kliniki Zdrowia Psychicznego, jego relacje z pacjentami, którym przepisuje leki na depresję, stres, ataki nerwicy lub myśli samobójcze. Widzimy Ayeda trenującego z ciężarnymi kobietami ćwiczenia oddechowe, udzielającego działaczom Hamasu i Fatahu porad na temat medytacji, czy prowadzącego sesje terapeutyczne dla dzieci, by przygotować je na śmierć bliskich. Młody psycholog musi zmagać się też z osobistymi problemami, między innymi poważnymi wątpliwościami, czy w ogóle jest on w stanie pomóc swoim pacjentom. Jak sam przyznaje – Gaza potrzebuje miliona psychologów!!!

Occupation 101 (USA/Palestyna, 2007, reż. Sufyan Omeish i Abdallah Omeish)

Dokument badający historyczne i obecne przyczyny konfliktu Izraelsko-Palestyńskiego. W przeciwieństwie do innych produkcji tego typu, film przedstawia wszechstronną analizę faktów i ukrytych prawd oraz obala wiele przestarzałych mitów. Film ukazuje również szczegóły życia pod dyktaturą wojskową Izraela, rolę Stanów Zjednoczonych w konflikcie, oraz główną przeszkodę stojącą na drodze do trwałego i wiarygodnego pokoju, a także pierwszą falę żydowskiej emigracji z Europy w latach ’80, napięcia z 1920 roku, wojnę w 1948 i 1967 r., pierwszą Intifadę w 1987 r., Proces Pokojowy w Oslo, ekspansję osadniczą Izraela, rolę USA w drugiej Intifadzie w 2000, separację i wycofanie się z Gazy, a także bolesne dla serca opisy ofiar tej tragedii.

Related posts

Leave a Comment