Al-Kader – noc lepsza niż tysiąc miesięcy!

Noc Przeznaczenia (Fot. Lion Multimedia Production U.S.A. / Flickr)

Noc Lejletul (Kadr, Kader, czy też Noc Przeznaczenia) wypada zawsze z 26. na 27. dzień Ramadanu (chociaż nie wiadomo dokładnie kiedy ona wypada; według hadisów to jedna z ostatnich dziesięciu nieparzystych nocy Ramadanu). Wszystko dlatego, że kiedy Prorok szedł obwieścić wiernym datę obchodzenia Nocy Przeznaczenia, spotkał dwóch kłócących się muzułmanów i rozdzielając ich zapomniał, co miał objawić… Noc Przeznaczenia to rocznica zesłania Koranu. To właśnie tej nocy został On po raz pierwszy w całości objawiony Prorokowi, który go jednak nie zapamiętał… Późniejsze objawienia były więc konieczne żeby „odświeżyć” to wcześniejsze.…

Read More

Ramadan Kareem!

Islam, Koraan (Fot. rifqi dahlgren / Foter)

Ramadan przypada w dziewiątym miesiącu kalendarza księżycowego (muzułmańskiego) i co roku przypada w stosunku do kalendarza gregoriańskiego o 11 dni wcześniej niż w roku ubiegłym. Jego początek i koniec wyznacza ukazanie się sierpu księżyca po nowiu (przeważnie 2-3 dni po nowiu). Jest świętowany jako czas, kiedy archanioł Gabriel ukazał się Mahometowi i przekazał mu kilka wersów przyszłej świętej księgi islamu. O Boże, oto miesiąc ramadan, w którym zesłałeś nam Koran jako wskazanie dla ludzi. Oto miesiąc pobożnych praktyk, powrotu do Ciebie, pokuty, przebaczenia i zmiłowania. O Boże, wesprzyj mnie swą…

Read More

Golden Week czyli majówka po japońsku

Dzień Zieleni - Midori no Hi (Fot. TANAKA Juuyoh (田中十洋) / Flickr)

Japończycy, podobnie jak Polacy, też mają swoją majówkę – tyle że trwa ona aż tydzień. A to dzięki zasadzie, że jeśli pomiędzy dwoma świętami wypada dzień nieświąteczny to jest on również dniem wolnym od pracy. Japoński Golden Week czyli „Złoty Tydzień” (kilka wypadających pod rząd świąt państwowych w okresie od końca kwietnia do początku maja) to cztery święta: 29 kwietnia – Dzień Showa (Showa no Hi) – urodziny poprzednio panującego cesarza Hirohito, który panował 62 lata (1926-1989) i otrzymał pośmiertnie imię Showa. Dlatego też okres ten nazwany został epoką Showa…

Read More

Wielka Sobota – święcenie pokarmów

Wielkanocne pisanki (Fot. roovuu / Foter)

Dziś Wielka Sobota, ostatni dzień Triduum Paschalnego i przedostatni dzień Wielkiego Tygodnia, poprzedzający święto Zmartwychwstania. W Kościele rzymskokatolickim dzień ten jest dniem wyciszenia i oczekiwania na przyjście Chrystusa. Od wczesnych godzin rannych katolicy adorują Najświętszy Sakrament w przygotowanej do tego celu kaplicy zwanej Grobem Pańskim. Tradycyjnie przy Grobie Pańskim czuwają ministranci, harcerze, a niekiedy również strażacy. Jest to czas żałoby po ukrzyżowanym Jezusie Chrystusie. Jest to również okazja do skorzystania z sakramentu pokuty. Tradycyjnie w tym dniu błogosławi się pokarmy na stół wielkanocny. W Wielką Sobotę w Kościele katolickim, podobnie…

Read More

Wielki Piątek – wspomnienie męki i śmierci Jezusa

Droga Krzyżowa (Fot. DrabikPany / Foter)

Wielki Piątek jest drugim dniem Triduum Paschalnego. W Kościele katolickim to czas powagi i skupienia, kiedy wspomina się mękę (biczowanie, cierniem ukoronowanie, droga krzyżowa i ukrzyżowanie) i śmierć Chrystusa. To jedyny dzień w roku, kiedy w Kościele katolickim nie jest odprawiana msza święta. Rozpoczęciu wielkopiątkowej liturgii nie towarzyszy śpiew ani dźwięki organów. Nie używa się też dzwonków. Jeszcze w czwartek ma miejsce tzw. zawiązanie dzwonów. Dzwon obwieszcza coś radosnego. Po ostatniej wieczerzy Jezus zostaje pojmany, a w piątek umiera na krzyżu. Dlatego w tych dniach używa się drewnianych kołatek. Na…

Read More

Wielki Czwartek – początek Triduum Paschalnego

Ostatnia Wieczerza

Wielki Czwartek to święto ruchome w kalendarzu chrześcijańskim. Przypada w Wielkim Tygodniu, 3 dni przed Wielkanocą. Wieczorem rozpoczyna się Święte Triduum Paschalne (jego pierwszy dzień, który trwa do wieczora Wielkiego Piątku). Może wypaść pomiędzy 19 marca a 22 kwietnia. Wielki Czwartek jest obchodzony na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy, którą Jezus Chrystus spożył z apostołami dzień przed swoją męką, a podczas której ustanowił sakrament Eucharystii pod postaciami chleba i wina. Krew przelana na krzyżu i ciało wydane na mękę są znakiem odpuszczenia grzechów i zawarcia przymierza między Bogiem a człowiekiem. Pamiątką ustanowienia…

Read More

Święto Galungan na Bali

Penjor (Fot. virginielenoir / Pixabay)

Galungan symbolizuje zwycięstwo Dobra (Dharmy) nad Złem (Adharma). Jest także okazją do oddania hołdu przodkom i w tym jest podobne do chrześcijańskiego Dnia Zadusznego. Jest to święto ruchome. Podczas Galungan duchy przodków schodzą na Ziemię, wracając do swoich dawnych domów. Ci, którzy żyją, muszą ich powitać modlitwami i ugościć ofiarami. Symbolem święta Galungan jest penjor, czyli długa, bambusowa, postawiona pionowo tyczka z wiszącymi dekoracjami, symbolizująca boże błogosławieństwo. Wspólne tworzenie penjoru jest elementem scalającym rodzinę. Harmonogram świętowania prezentuje się trochę dziwacznie: Penyekeban (3 dni przed) – przygotowywanie na różne sposoby bananów,…

Read More

8 KWIECIEŃ – Międzynarodowy Dzień Romów. Dlaczego Cyganie wyruszyli w drogę?

Cyganie (Fot. Alessandro Galantucci / Flickr)

– Bądź grzeczny bo Cyganie przyjadą i cię zabiorą – straszą matki swoje niegrzeczne dzieci. Kim są ci straszni Cyganie? Dlaczego nie mają domów? Czemu wiecznie wędrują? Czemu nigdy nie podają sobie ręki? Dziś Międzynarodowy Dzień Romów, który obchodzony jest od 1990 r. (w rocznicę I Światowego Kongresu Romów, który odbył się w 1971 roku w Londynie). Zainaugurował on działalność Światowej Rady Romów (International Romani Union), która zwróciła się do państw członkowskich ONZ, aby uznały Romów za mniejszość narodową. Ustalono też flagę i hymn romski. W tym dniu, który jest świętem…

Read More

Niedziela Palmowa. Rozpoczął się Wielki Tydzień

Niedziela Palmowa (Fot. PolandMFA / Foter)

Niedziela Palmowa jest dla chrześcijan początkiem Wielkiego Tygodnia i zapowiedzią zbliżających się Świąt Wielkanocnych. Jest to święto ruchome i przypada na siedem dni przed Wielkanocą (może wypaść pomiędzy 15 marca a 18 kwietnia.). Nazwa tego dnia pochodzi od wprowadzonego w XI wieku zwyczaju święcenia palm (symbol odradzającego się życia). Skąd nazwa? Niedziela Palmowa upamiętnia triumfalny wjazd Chrystusa do Jerozolimy, który opisali wszyscy Ewangeliści (Mt 21,1-11; Mk 11,1-11; Łk 19,29-40; J 12,12-19). Będąc w okolicy Betfage, Chrystus polecił swoim dwóm uczniom, by poszli do pobliskiej wsi i przyprowadzili znajdującego się tam…

Read More

17 MARZEC. Dzień św. Patryka

Dzień św. Patryka (Fot. Defence Images / Foter)

Dzień Świętego Patryka to znane na całym świecie irlandzkie święto narodowe i religijne. W ten dzień, zgodnie z tradycją, nosi się ubrania w kolorze zielonym. Jest to kolor narodowy Irlandii i nawiązuje do trawiastego krajobrazu wyspy. 17 marca to dzień śmierci św. Patryka, w którym co roku wspomina się jego życie i dokonania. Choć święty Patryk nie był Irlandczykiem (prawdopodobnie urodził się w Walii), jest patronem Irlandii, której przyniósł chrześcijaństwo. To on miał wypędzić z wyspy węże. Pierwsze kontakty Patryka z Irlandią były jednak raczej niefortunne. Kiedy miał 16 lat…

Read More

Holi. Hinduskie święto kolorów

Holi. Hinduskie święto kolorów (Fot. Steven Gerner / Flickr)

Holi obchodzone jest w całych Indiach między styczniem a marcem. Chociaż wyrosło z tradycji hinduistycznej, jest też obchodzone przez inne społeczności… w Nepalu i innych regionach świata o dużej populacji Hindusów lub osób pochodzenia indyjskiego. Festiwal, w ostatnich czasach, rozprzestrzenił się w różnych częściach Europy i Ameryki Północnej, jako święto miłości i kolorów wiosny. Ale symbolizuje też triumf dobra nad złem. W powietrzu unoszą się chmury żółtego, czerwonego i zielonego pyłu, który tradycyjnie był wytwarzany z roślin kwitnących na wiosnę a współcześnie wytwarza się go przemysłowo. Z okien i dachów…

Read More

14 MARZEC. Biały Dzień w Japonii. Walentynki dla kobiet

White Day w Japonii (Fot. Thomas Hawk / Foter)

W Japonii walentynki obchodzi się dwa razy w roku. 14 lutego świętują panowie, a 14 marca – panie. Walentynki dla panów to po prostu walentynki. Natomiast walentynki dla pań nazywa się „białym dniem” (White Day, howaito-dē). Według japońskiego obyczaju w Walentynki to kobiety dają prezenty mężczyznom, zwyczajowo coś czekoladowego, zaś w Biały Dzień mężczyźni mają okazję odwdzięczyć się, dając prezenty płci żeńskiej. Święto zostało ustanowione w Japonii w 1978 roku przez Ogólnokrajową Spółdzielnię Przemysłu Cukierniczego jako „odpowiedź” na jednostronne obchody Walentynek, w których tylko kobiety wręczały upominki. Jako datę wybrano…

Read More

3 MARZEC. Japońskie Święto Lalek

Hina-matsuri (Fot. ruma views / Flickr)

Hina-matsuri to japońskie Święto Lalek / Święto Dziewcząt, obchodzone 3 marca. Ponieważ dzień ten przypada w sezonie kwitnienia brzoskwiń (według kalendarza księżycowego), bywa on również nazywany Momo-no Sekku (Świętem Brzoskwiń). Momo znaczy brzoskwinia. Jest to dzień modlitwy w intencji dobrobytu dziewcząt – w trosce o ich zdrowie, właściwy rozwój fizyczny, powodzenie i szczęście. Japońscy chłopcy obchodzą swoje święto (Tango-no Sekku) 5 maja. Obecnie 5 maja to japoński odpowiednik Dnia Dziecka, Kodomo-no Hi (1 czerwca nie jest obchodzony). Święto Hina-matsuri wywodzi się od starożytnych chińskich praktyk magicznych, w trakcie których wszelkie…

Read More

Losar. Tybetański Nowy Rok 2144

Losar Festiwal (Fot. meravlux / Pixabay)

Losar (pierwsze trzy dni pierwszego miesiąca księżycowego) to najważniejsze święto w Tybecie. Jest to tybetański Nowy Rok. Losar obchodzone jest w lutym i trwa trzy dni. Pierwszy dzień powinien być poświęcony rodzinie. Drugi i trzeci to natomiast okazja do spotkania z dalszymi krewnymi i przyjaciółmi. Wykonywane są czynności przywodzące na myśl oczyszczenie, odnowienie, oczekiwanie na nowe. Ludzie zakładają nowe ubrania, przygotowują specjalne potrawy, bielą budynki, tańczą i ucztują. Mnisi przyozdabiają klasztory i prowadzą religijne rytuały, przywołują opiekuńcze bóstwa. Odbywają są wówczas uwielbiane przez turystów festiwale Mönlam, pełne religijnych występów. Tradycję…

Read More

Mahaśiwaratri. Wielka noc Śiwy w hinduizmie

Mahaśiwaratri, Maha Shivaratri, Wielka noc Śiwy, Śiwaratri, ang. Shivaratri (Fot. Randy Adams / Flickr)

Mahaśiwaratri (Maha Shivaratri, Wielka noc Śiwy, Śiwaratri, ang. Shivaratri) to najważniejsze hinduskie święto. Często kojarzy się z paleniem marihuany… Maha Shivaratri bywa błędnie nazywane urodzinami Śiwy, jednak w tradycji hinduistycznej bogowie nie mają początku ani końca, więc nie obchodzą urodzin. Śiwa, Brahma i Wisznu w tradycji hinduistycznej tworzą triadę. Śiwa symbolizuje zniszczenie świata. Uznawany jest za boga medytacji i joginów, uważa się go również za pana zwierząt oraz mistrza tańca. Śiwa to także bóg siły rozrodczej, której symbolem jest fallus. Śiwa kojarzony jest z trójzębem, toporem, bębenkiem oraz białym bykiem,…

Read More

Tłusty czwartek. Zwyczaje i przesądy

Tłusty Czwartek (Fot. Melissa Wang / Flickr)

Ostatni czwartek Karnawału nazywany jest zwykle tłustym czwartkiem, tudzież „zapustami”. Jest to ostatni czwartek przed Wielkim Postem. Dziś to po prostu dzień obżarstwa. Kiedyś jednak uczestniczyły mu ciekawe zwyczaje – pochody i huczne imprezy. Tłusty czwartek nazywano kiedyś Combrowym Czwartkiem, który to swoją nazwę zawdzięczał burmistrzowi Krakowa z XVII w. Burmistrz ten przeszedł do historii jako człowiek walczący z przekupkami handlującymi na krakowskim targu. Podobno zły burmistrz zmarł właśnie w tłusty czwartek, który od tej pory nazywał się w Krakowie Combrowym Czwartkiem. Kiedy wieść o śmierci Combra rozeszła się po…

Read More

15 LUTY. Wyznawcy Johna Fruma czekają na Jego powrót. To już dziś?

John Frum powrócił? (Fot. Kristopher Radder)

Na wyspie Tanna, należącej do Republiki Vanuatu (państwo w Oceanii, położone na 83 wyspach Nowych Hebrydów) żyje plemię Yaohnanen, dla którego obiektami religijnego kultu są… pewien amerykański żołnierz oraz książę Filip (mąż brytyjskiej królowej Elżbiety II)! W obecnej Republice Vanuatu podczas II Wojny Światowej stacjonowały wojska amerykańskie. Jednym z żołnierzy miała być postać zwana przez tubylców Johnem Frumem (niekiedy Johnem Brumem). Nie wiadomo czy rzeczywiście istniał ktoś taki jak John Frum, którego nazwisko mogło powstać ze zniekształconego „John from (America)” (John z Ameryki), co tubylcy mogli słyszeć od żołnierzy US…

Read More

Tu Bi-Szwat. Noworoczne Święto Drzew w judaizmie

Tu Bi-Szwat (Fot. The Jewish Agency for Israel / Flickr)

Noworoczne Święto Drzew to święto żydowskie związane z przyrodą. Tu Bi-Szwat oznacza „15 dzień miesiąca szwat„. Tu – wyraża liczbę 15 w hebrajskim. 15 dzień miesiąca szwat jest Nowym Rokiem Drzew (Rosz Ha-Szana lallanot). Wyznacza koniec zimy i początek pory opadów. Tłem tego szczególnego święta, podczas którego sadzi się w Izraelu drzewa, jest przykazanie dotyczące pierwocin drzew owocowych. Gdy przyjdziecie do ziemi [Izraela] i będziecie sadzić wszelkie drzewo [rodzące] jadalny owoc, będzie wam ten owoc wzbroniony. Przez trzy lata będzie wam wzbroniony i jedzony nie będzie. A w czwartym roku…

Read More

Setsubun Sai – Koniec Zimy w Japonii

Setsubun Sai (Fot. DozoDomo / Flickr)

Setsubun Sai obchodzony  jest 3  lutego i uważany za przełom pór roku. Na dzień przed rozpoczęciem wiosny w kalendarzu księżycowym, warto wybrać się do Kanda myojin lub Hiei jinja. Tam najhuczniej obchodzi się Setsubun. W dawnej Japonii w świątyniach i klasztorach odbywała się uroczystość wypędzania złych mocy. Później, choć nie jest jasne kiedy i dlaczego, dodano zwyczaj rozrzucania prażonych ziaren soi (ewentualnie fasolka mame) dla odpędzenia demonów. Obyczaj ten wyszedł poza świątynie do domów w całym kraju. Współcześnie, w czasie uroczystości ziarna soi rzucają tzw. toshi otoko, czyli mężczyźni spod przypadającego…

Read More

Chiński Nowy Rok. Rok Koguta

Chiński Nowy Rok (Fot. aotaro / Flickr)

Chiński Nowy Rok (dosłownie Święto Wiosny) to najważniejsze święto w tradycyjnym kalendarzu chińskim, przypadające między końcem stycznia a końcem lutego. Tradycyjnie trwa ono 15 dni, z czego 3 pierwsze są w Chińskiej Republice Ludowej dniami wolnymi od pracy. Przygotowania do Święta Wiosny rozpoczynają się już na początku ostatniego miesiąca starego roku. Ósmego dnia tego miesiąca zaczynają się generalne porządki w domu, aby wygonić z niego złe duchy. Potrawą dnia jest tradycyjna słodka zupa ryżowa laba. 23 dnia ostatniego miesiąca roku przypada uroczyste pożegnanie domowego boga kuchni, który odchodzi zdać coroczny…

Read More