islam, Prorok Muhammad, święta w islamie (Fot. Rustam Aliyev / Flickr)

Niektórzy muzułmanie świętują dziś Maulid an-Nabi (Mawlid, Miełlud), czyli urodziny Proroka Muhammada, twórcy islamu i najważniejszej postaci w w tej religii. Dwa lata temu to święto było jeszcze bardziej wyjątkowe, gdyż pierwszy raz od ponad 600 lat islamskie urodziny Proroka Muhammada zbiegły się w czasie z chrześcijańskimi urodzinami Proroka Jezusa. Święto Urodzin Proroka obchodzi się w świecie islamu w różnych terminach trzeciego miesiąca roku księżycowego (rabi al-awwal). Sunnici świętują 12 rabi al-awwal, zarówno narodziny jak i wspomnienie śmierci Proroka. Szyici odprawiają swoje uroczystości 17 rabi al-awwal. We wczesnym islamie święta tego nie obchodzono. Jego początki sięgają przełomu X i XI w. w Egipcie. Prorok MuhammadRead More →

St. Andrew's day (Fot. Julien Carnot / Flickr)

30 listopada Polacy przy wróżbach i laniu wosku świętują Andrzejki. Również Szkoci mają w tym czasie swój St. Andrew’s Day. Jednak dla Szkotów to święto narodowe. Święty Andrzej jest bowiem patronem ich kraju. Dodatkowo w tym dniu, ustawowo wolnym od pracy (ang. bank holiday), obchodzi się Święto Flagi Państwowej, tzw. Saltire. Szkoci spędzają ten czas na różnych festiwalach, tańcach, konkursach artystycznych, czytaniu wierszy, opowiadaniu historii, i kosztowaniu tradycyjnych specjałów regionu przy szklaneczce szkockiej whisky. Po ulicach w tym dniu  paradują mężczyźni w kraciastych spódnicach. Tzw. kilt noszony jest zamiast garnituru podczas formalnych uroczystości. Święty Andrzej, starszy brat św. Piotra i jeden z dwunastu apostołów, byłRead More →

Pierwsze Święto Dziękczynienia, Indianie Ameryki Północnej

Dzień Dziękczynienia (Thanksgiving) to święto dość dziwaczne, bo zwykle jak jakiś naród zabiera drugiemu jego kraj, to bez podziękowania. A dzisiejsi mieszkańcy USA dziękują Indianom. Z tej okazji na stół wjeżdża pieczony indyk i placek z dyni, a w radio i telewizji śpiewają wesołe indyki… Indykiem zajada się rodzina prezydencka, bezdomni w schroniskach, kosmonauci na orbicie i żołnierze przebywający na misji wojennej. Małą ciekawostkę stanowi jego nadzienie, które jest pieczone nie razem z indykiem, ale w oddzielnej brytfance. Obżarstwo trwa od czwartku do poniedziałku. A potem zakupowe szaleństwo! Black Friday, czyli Czarny Piątek (od tuszu wypełniającego dawniej księgi handlowe) rozpoczyna się w czwartek o godz.Read More →

Mapa Maroka z Saharą i bez

Kwestia PONOWNEJ integracji terytorium marokańskiego to wciąż aktualny temat współczesnej polityki tego kraju. Czytam te wszystkie pro-wyzwoleńcze relacje o rzekomo okupowanej przez Maroko Saharze… i nie mogę się nadziwić. Świat nie kiwnie palcem w sprawie wolnej Palestyny, wolnego Tybetu czy wolnej Katalonii. Ale ODŁĄCZENIE Sahary od Maroka stawia sobie za punkt honoru. Bo tu przecież chodzi o prawa człowieka! Jakby Ci w Palestynie czy w Tybecie to nie byli ludzie… A może wyzwolimy Śląsk spod polskiej okupacji?! Absurd? Oczywiście! Taki sam jak z wyzwalaniem Sahary! Dopiero kiedy sama zainteresowałam się, o co chodzi w konflikcie saharyjskim odkryłam, jak wiele mylnych informacji krąży na ten temat…Read More →

Bonfire Night (Fot. Miles Sabin / Flickr)

Brytyjczycy lubią się bawić i każda okazja do zabawy jest dobra… nawet próba wysadzenia w powietrze brytyjskiego Parlamentu. Dzień Guya Fawkesa (ang. Guy Fawkes Day; także Noc Guya Fawkesa, Guy Fawkes Night, Bonfire Night) to angielskie święto ludowe obchodzone hucznie 5 listopada, w rocznicę wykrycia tzw. spisku prochowego, będącego zamachem na życie króla Anglii i Szkocji Jakuba I Stuarta. Plan zamachu opierał się na wysadzeniu Izby Lordów poprzez użycie beczek wypełnionych prochem. Przywódcą grupy, która w 1605 r. podjęła się zamachu był Guy Fawkes i mimo, że nie był on pomysłodawcą, to na niego spłynęła cała chwała. Guy Fawkes miał w przebraniu strzec materiałów wybuchowych.Read More →

Remembrance Day, Poppy Day (Fot. Donna Rutherford / Flickr)

W Polsce 11 listopada obchodzi się Dzień Niepodległości, a w Anglii właśnie wtedy przypada Remembrance Day, czyli Dzień Pamięci. Potocznie święto nazywane jest Poppy Day ze względu na czerwone maki (z ang. „poppy” to mak), jakie już od pierwszych dni listopada Anglicy noszą przypięte do ubrania. Święto upamiętnia podpisanie rozejmu kończącego I wojnę światową 11 listopada (o godz. 11 nastąpiło zawieszenie broni). Symbolicznie w tym dniu, dokładnie o godz. 11:00 oddawany jest hołd poległym w postaci dwuminutowej ciszy. Każdy z obywateli, o ile ma sposobność, przystaje na tę chwilę. Znany jest również zwyczaj „Remembrance Sunday”. W niedzielę, przypadającą najbliżej 11 listopada, odbywają się uroczyste ceremonieRead More →

Día de Muertos (Fot. Yesica / Flickr)

Wszystkich Świętych t0 rzymskokatolicka uroczystość (część innych kościołów również ją uznaje, w tym anglikański i wiele luterańskich) obchodzona 1 listopada ku czci wszystkich znanych i nieznanych z imienia świętych. Uroczystość wywodzi się głównie z kultu męczenników, którzy oddali swoje życie za wiarę w Chrystusa, a których nie wspomniano ani w martyrologiach miejscowych, ani w kanonie Mszy Świętej. Pierwotnie święto to obchodzono 13 maja. W czasach PRL-u starano się nadać mu charakter świecki i nazywano je dniem Wszystkich Zmarłych bądź Świętem Zmarłych. W święto Wszystkich Świętych, a także w następnego dnia (Dzień Zaduszny, 2 listopada) Polacy odwiedzają cmentarze, aby ozdobić groby swoich bliskich kwiatami i zapalićRead More →

Halloween (Fot. William Warby / Flickr)

Halloween jest najhuczniej obchodzone w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Irlandii i Wielkiej Brytanii. Zawsze w wieczór 31 października, czyli przed dniem Wszystkich Świętych. Nazwa Halloween jest najprawdopodobniej skróconym All Hallows’ E’en, czyli wcześniejszym „All Hallows’ Eve” – wigilia Wszystkich Świętych. Głównym symbolem święta jest wydrążona i podświetlona od środka dynia z wyszczerbionymi zębami. Inne popularne motywy to duchy, demony, zombie, wampiry, czarownice, trupie czaszki itp. Skąd się wzięło Halloween? Halloween pochodzi od najważniejszego celtyckiego święta Samhain, którego nazwa oznacza koniec lata. Związane było ono z zakończeniem żniw i roku według kalendarza celtyckiego (współcześnie umownie 31 października / 1 listopada). Ponad 2 tys. lat temu w Anglii,Read More →

Diwali, hinduizm, święto (Fot. confused_me / Pixabay)

Co roku na przełomie października i listopada w Indiach odbywa się Diwali (lub Dipawali, w Nepalu nazywane również Tihar czy Swanti). To najważniejsze hinduistyczne święto. Jest to święto ruchome, trwające pięć dni. Obchodzi się je w ciemnej połowie miesiąca aświna. Jego historia mówi o zwycięstwie dobra nad złem. W tym czasie wyznawcy proszą o powodzenie w życiu. Najważniejsza z wielu tradycji tego święta wywodzi się z Ramajany – eposu o boskim królu Ramie, będącym wcieleniem boga Wisznu. Żył on kiedyś na wygnaniu z piękną Sitą, utożsamianą z boginią Lakszmi. W czasie jego nieobecności władca demonów, Rawana, porwał Sitę. Po wielu perypetiach i przy pomocy bogaRead More →

Achoura (Fot. Howard County Library System / Flickr)

Achoura w Maroku to święto dość nietypowe – coś jakby Dzień Dziecka, Śmingus Dyngus, Wszystkich Świętych, Noc Świętojańska, Boże Narodzenie, Sylwester i Andrzejki w jednym… Handel zabawkami przed imprezą kwitnie. Schodzą fajerwerki, bębny tâarija, samochody, plastikowe pistolety, lalki, miecze maski… Tandeta z Chin zalewa marokańskie souki. To święto rodzinne i nikt nie powinien spędzać go w samotności. Powietrze w domach jest w tym dniu aż ciężkie od zapachu palonego kadzidła oraz… specjalnie przygotowanego na tę okazję kuskusu z suszoną baraniną (gueddid), migdałami, orzechami, rodzynkami, suszonymi figami i daktylami. >>>Tagine z suszonymi śliwkami i migdałami by Chakib Danie musi zostać zjedzone w całości jeszcze tego samegoRead More →

islam, muzułmanie, nowy rok muzułmański (Fot. Brett Davies / Flickr)

W tym roku pożegnanie starego roku muzułmańskiego przypada 21 września. Dlaczego muzułmanie obchodzą Nowy Rok w innym terminie? Czy świętują go równie hucznie jak my świętujemy Sylwestra? Do ustalania dat uroczystości religijnych muzułmanie używają kalendarza opartego na fazach księżyca. Bierze on swój początek od ucieczki Proroka Mahometa z Mekki do Medyny (hidżra), co miało miejsce w 622 roku według kalendarza gregoriańskiego. Odmiennie liczą czas Libijczycy, którzy za początek ery przyjmują nie rok hidżry, lecz rok śmierci Proroka Muhammada (632 r. n.e.). Ponieważ rok w kalendarzu księżycowym jest krótszy niż w tradycyjnym o 11 dni (ma 354 dni), główne święta islamskie, między innymi Kurban Bajram iRead More →

Noc Przeznaczenia (Fot. Lion Multimedia Production U.S.A. / Flickr)

Noc Lejletul (Kadr, Kader, czy też Noc Przeznaczenia) wypada zawsze z 26. na 27. dzień Ramadanu (chociaż nie wiadomo dokładnie kiedy ona wypada; według hadisów to jedna z ostatnich dziesięciu nieparzystych nocy Ramadanu). Wszystko dlatego, że kiedy Prorok szedł obwieścić wiernym datę obchodzenia Nocy Przeznaczenia, spotkał dwóch kłócących się muzułmanów i rozdzielając ich zapomniał, co miał objawić… Noc Przeznaczenia to rocznica zesłania Koranu. To właśnie tej nocy został On po raz pierwszy w całości objawiony Prorokowi, który go jednak nie zapamiętał… Późniejsze objawienia były więc konieczne żeby „odświeżyć” to wcześniejsze. Zaprawdę, zesłaliśmy ją (Koran) podczas Nocy Przeznaczenia. Skąd dowiesz się, czym jest Noc Przeznaczenia? NocRead More →

Islam, Koraan (Fot. rifqi dahlgren / Foter)

Ramadan przypada w dziewiątym miesiącu kalendarza księżycowego (muzułmańskiego) i co roku przypada w stosunku do kalendarza gregoriańskiego o 11 dni wcześniej niż w roku ubiegłym. Jego początek i koniec wyznacza ukazanie się sierpu księżyca po nowiu (przeważnie 2-3 dni po nowiu). Jest świętowany jako czas, kiedy archanioł Gabriel ukazał się Mahometowi i przekazał mu kilka wersów przyszłej świętej księgi islamu. O Boże, oto miesiąc ramadan, w którym zesłałeś nam Koran jako wskazanie dla ludzi. Oto miesiąc pobożnych praktyk, powrotu do Ciebie, pokuty, przebaczenia i zmiłowania. O Boże, wesprzyj mnie swą łaskawą pomocą i przywiedź mnie w ten sposób do posłuszeństwa wobec Ciebie. Użycz mi darówRead More →

Dzień Zieleni - Midori no Hi (Fot. TANAKA Juuyoh (田中十洋) / Flickr)

Japończycy, podobnie jak Polacy, też mają swoją majówkę – tyle że trwa ona aż tydzień. A to dzięki zasadzie, że jeśli pomiędzy dwoma świętami wypada dzień nieświąteczny to jest on również dniem wolnym od pracy. Japoński Golden Week czyli „Złoty Tydzień” (kilka wypadających pod rząd świąt państwowych w okresie od końca kwietnia do początku maja) to cztery święta: 29 kwietnia – Dzień Showa (Showa no Hi) – urodziny poprzednio panującego cesarza Hirohito, który panował 62 lata (1926-1989) i otrzymał pośmiertnie imię Showa. Dlatego też okres ten nazwany został epoką Showa (oświecony pokój). Cesarz jest postacią kontrowersyjną, bowiem władał Japonią w czasie, gdy przystąpiła ona doRead More →

Wielkanocne pisanki (Fot. roovuu / Foter)

Dziś Wielka Sobota, ostatni dzień Triduum Paschalnego i przedostatni dzień Wielkiego Tygodnia, poprzedzający święto Zmartwychwstania. W Kościele rzymskokatolickim dzień ten jest dniem wyciszenia i oczekiwania na przyjście Chrystusa. Od wczesnych godzin rannych katolicy adorują Najświętszy Sakrament w przygotowanej do tego celu kaplicy zwanej Grobem Pańskim. Tradycyjnie przy Grobie Pańskim czuwają ministranci, harcerze, a niekiedy również strażacy. Jest to czas żałoby po ukrzyżowanym Jezusie Chrystusie. Jest to również okazja do skorzystania z sakramentu pokuty. Tradycyjnie w tym dniu błogosławi się pokarmy na stół wielkanocny. W Wielką Sobotę w Kościele katolickim, podobnie jak w Wielki Piątek, nie są odprawiane msze. Wielka Sobota kończy się po zapadnięciu zmrokuRead More →

Droga Krzyżowa (Fot. DrabikPany / Foter)

Wielki Piątek jest drugim dniem Triduum Paschalnego. W Kościele katolickim to czas powagi i skupienia, kiedy wspomina się mękę (biczowanie, cierniem ukoronowanie, droga krzyżowa i ukrzyżowanie) i śmierć Chrystusa. To jedyny dzień w roku, kiedy w Kościele katolickim nie jest odprawiana msza święta. Rozpoczęciu wielkopiątkowej liturgii nie towarzyszy śpiew ani dźwięki organów. Nie używa się też dzwonków. Jeszcze w czwartek ma miejsce tzw. zawiązanie dzwonów. Dzwon obwieszcza coś radosnego. Po ostatniej wieczerzy Jezus zostaje pojmany, a w piątek umiera na krzyżu. Dlatego w tych dniach używa się drewnianych kołatek. Na początku wielkopiątkowej liturgii kapłan w ciszy leży krzyżem przed ołtarzem. Centralnym momentem wielkopiątkowej liturgii jestRead More →

Ostatnia Wieczerza

Wielki Czwartek to święto ruchome w kalendarzu chrześcijańskim. Przypada w Wielkim Tygodniu, 3 dni przed Wielkanocą. Wieczorem rozpoczyna się Święte Triduum Paschalne (jego pierwszy dzień, który trwa do wieczora Wielkiego Piątku). Może wypaść pomiędzy 19 marca a 22 kwietnia. Wielki Czwartek jest obchodzony na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy, którą Jezus Chrystus spożył z apostołami dzień przed swoją męką, a podczas której ustanowił sakrament Eucharystii pod postaciami chleba i wina. Krew przelana na krzyżu i ciało wydane na mękę są znakiem odpuszczenia grzechów i zawarcia przymierza między Bogiem a człowiekiem. Pamiątką ustanowienia Eucharystii jest msza Wieczerzy Pańskiej, odprawiana właśnie w Wielki Czwartek, zazwyczaj w godzinach wieczornych. KończyRead More →

Penjor (Fot. virginielenoir / Pixabay)

Galungan symbolizuje zwycięstwo Dobra (Dharmy) nad Złem (Adharma). Jest także okazją do oddania hołdu przodkom i w tym jest podobne do chrześcijańskiego Dnia Zadusznego. Jest to święto ruchome. Podczas Galungan duchy przodków schodzą na Ziemię, wracając do swoich dawnych domów. Ci, którzy żyją, muszą ich powitać modlitwami i ugościć ofiarami. Symbolem święta Galungan jest penjor, czyli długa, bambusowa, postawiona pionowo tyczka z wiszącymi dekoracjami, symbolizująca boże błogosławieństwo. Wspólne tworzenie penjoru jest elementem scalającym rodzinę. Harmonogram świętowania prezentuje się trochę dziwacznie: Penyekeban (3 dni przed) – przygotowywanie na różne sposoby bananów, które zostaną później złożone w ofierze; Penyajaan (2 dni przed) – przygotowywanie jaja, czyli smażonegoRead More →

Cyganie (Fot. Alessandro Galantucci / Flickr)

– Bądź grzeczny bo Cyganie przyjadą i cię zabiorą – straszą matki swoje niegrzeczne dzieci. Kim są ci straszni Cyganie? Dlaczego nie mają domów? Czemu wiecznie wędrują? Czemu nigdy nie podają sobie ręki? Dziś Międzynarodowy Dzień Romów, który obchodzony jest od 1990 r. (w rocznicę I Światowego Kongresu Romów, który odbył się w 1971 roku w Londynie). Zainaugurował on działalność Światowej Rady Romów (International Romani Union), która zwróciła się do państw członkowskich ONZ, aby uznały Romów za mniejszość narodową. Ustalono też flagę i hymn romski. W tym dniu, który jest świętem narodu i kultury romskiej, przypominamy o trudnej historii tej mniejszości etnicznej. Słowo „Cygan” pochodzi z greki iRead More →

Niedziela Palmowa (Fot. PolandMFA / Foter)

Niedziela Palmowa jest dla chrześcijan początkiem Wielkiego Tygodnia i zapowiedzią zbliżających się Świąt Wielkanocnych. Jest to święto ruchome i przypada na siedem dni przed Wielkanocą (może wypaść pomiędzy 15 marca a 18 kwietnia.). Nazwa tego dnia pochodzi od wprowadzonego w XI wieku zwyczaju święcenia palm (symbol odradzającego się życia). Skąd nazwa? Niedziela Palmowa upamiętnia triumfalny wjazd Chrystusa do Jerozolimy, który opisali wszyscy Ewangeliści (Mt 21,1-11; Mk 11,1-11; Łk 19,29-40; J 12,12-19). Będąc w okolicy Betfage, Chrystus polecił swoim dwóm uczniom, by poszli do pobliskiej wsi i przyprowadzili znajdującego się tam osła (w Ewangelii św. Mateusza mowa jest o oślicy i osiołku). Na pytania, czemu toRead More →