Eid al-Fitr (Fot. Martine Perret www.unmultimedia.org / United Nations Photo / Foter )

Eid al-Fitr, czyli jedno z największych islamskich świąt kończących Ramadan, rozpoczyna się, kiedy na niebie pojawia się sierp księżyca, zwiastujący początek nowego miesiąca muzułmańskiego – Szałłal. Dlatego w różnych krajach może wypadać on w innym dniu. Wszystko zależy od tego, kiedy muzułmanin w danej części świata ów księżyc na niebie wypatrzy. To czasami prowadzi do zabawnych sytuacji. Dzwonię do ambasady z pytaniem, czy paszport Muslimka jest może już gotowy i słyszę taką oto odpowiedź: Paszportu jeszcze nie ma bo wciąż czekamy na numer PESEL. Być może jutro będzie już do odbioru, ale to zależy od tego czy jutro będzie dniem pracującym. To, czy jutro będzieRead More →

Islam, ramadan (Fot. Uyghur Turkistan / Foter)

W latach 60. XX w., w szarpanej niepokojami społecznymi i politycznymi Ameryce Łacińskiej, narodził się nowy nurt teologiczny – „teologia wyzwolenia”. Głoszący ją księża uważali, że Jezus będąc w takiej jak oni sytuacji, stałby się rewolucjonistą. Teologia wyzwolenia opiera się na związku między teologią chrześcijańską (głównie katolicką) i aktywizmem politycznym, szczególnie w kwestiach sprawiedliwości społecznej i praw człowieka. Koncentruje się na osobie Jezusa postrzeganego jako wyzwoliciela przywracającego sprawiedliwość. Często do tej teologii wplatano elementy marksizmu. Znaczenie tego nurtu w Kościele katolickim zmalało odkąd został on potępiony przez papieża Jana Pawła II podczas jego pielgrzymki do Meksyku w 1979 r. Mimo to wciąż ma wielu entuzjastów,Read More →

Ramadan (Fot. portable_soul / Foter)

Nie raz słyszałam kąśliwe uwagi, że wyznawcy islamu przerywają post po zmroku, gdyż wtedy Allah ich nie widzi. Ja sama postrzegałam ramadan jako czas przeraźliwie przygnębiający i nie mogłam się nadziwić, że każdy napotkany przeze mnie muzułmanin bez najmniejszego wahania deklarował, że uwielbia ramadan i czeka na niego z niecierpliwością. Wszelkie przewodniki po krajach muzułmańskich odradzają odwiedzanie tych miejsc w miesiącu postu. Rozpisują się o panujących złych nastrojach, wszechobecnym poddenerwowaniu i niewiarygodnym rozleniwieniu tubylców. Zupełnym milczeniem pomijają tą drugą stronę medalu, która być może przed ich oczami jest ukryta… Najwyraźniej zewnętrzni, niezaangażowani obserwatorzy, głównie wyznawcy innych religii niż islam, często nie rozumieją prawdziwego znaczenia, jakieRead More →

Iftar (Fot. UNAMID Photo / Foter)

Obowiązkowy dla każdego muzułmanina post w miesiącu Ramadan – arab. sawm – oznacza powstrzymanie się od jedzenia i picia, ale również od przyjmowania lekarstw (chyba że istnieje zagrożenie życia), seksu, palenia papierosów, słuchania muzyki i wszystkiego, co przyjemne… od świtu do zmierzchu (nie od wschodu do zachodu słońca – jak się mylnie uważa)! W nocy muzułmanie mogą jednak jeść do woli. Czy taka głodówka za dnia i obżarstwo w nocy są korzystne dla zdrowia? Czy post i „normalne” życie da się ze sobą pogodzić? Dlaczego post muzułmański nie szkodzi zdrowiu? Jak jeść, żeby postu potem nie odchorować? Post ma wspierać rozwój duchowy, spokój i równowagę. WRead More →

Ramadan, iftar, suhur (Fot. Waleed Alzuhair / Foter)

W ramadanie wyznawcy islamu zwykle spożywają dwa posiłki – iftar (po zachodzie słońca) oraz suhur (przed świtem). Kuchnia marokańska uchodzi za jedną z najsmaczniejszych. Jednak czas Ramadanu jest dość specyficznym okresem dla tradycji kulinarnej Maroka. Przez cały miesiąc muzułmanie zachowują ścisły post od wschodu do zachodu słońca. A po zmroku… zaczyna się iftar. Iftar często jest spożywany razem z innymi ludźmi po modlitwie o zachodzie słońca (maghrib). Suhur zaś należy spożyć przed wezwaniem do porannej modlitwy przed wschodem słońca (fadżr). Co wówczas pojawia się na stole? Zwykle na początek na stół wjeżdżają jaja na twardo, słodkie owoce i specjalnie przygotowane na ten czas ciasteczka sezamoweRead More →

Gisele Marie, Spectrus

Gisele Marie (42 l.) występuje z zespołem swoich braci i prawdopodobnie jest pierwszą gitarzystką na świecie, która nosi burkę. Każda dama wie, że kapelusz powinien być odpowiednio dobrany do torebki (ewentualnie gitary) i butów. A Gisele Marie to dama zjawiskowa! Na stopach balerinki w różowe grochy… tak by pasowały do gitary (również na różowo nakrapianej). Mało to metalowe. Za to jakie kobiece 🙂 Krótkie czerwone paznokcie oplecione ornamentem z henny zręcznie ślizgają się po gryfie. Ta pani ma z pewnością swój jedyny i niepowtarzalny styl… Gisele gra na gitarze od ósmego roku życia. Trzy lata później poznała heavy metal i grupę Black Sabbath. Pomimo iżRead More →

Tesnim Sayar, Taqwacore

Czy można być zbuntowaną punkówą i gorliwą wyznawczynią islamu jednocześnie? Czy irokez i hijab się wykluczają? Poznajcie Tesnim Sayar – specjalistkę od „zbuntowanej” mody muzułmańskiej! Tesnim Sayar urodziła się i wychowała w Odense w Danii. Ma tureckie pochodzenie. Obecnie ma 21 lat i studiuje sztuki piękne w Danii. Projektuje ubrania w Kolding Design School. Jest punkówą i muzułmanką. Nosi hijab i irokeza. I jak wszyscy zwolennicy muzułmańskiego ruchu punkowego Taqwacore nie widzi sprzeczności w łączeniu punku z islamem. Jestem muzułmanką. Lubię moją religię. I lubię mój hidżab. Nie widzę przeszkód by łączyć moją wiarę z byciem punkówą – zapewniała w wywiadach. – Jestem zmęczona stereotypamiRead More →

Nazar, złe oko, ręka fatimy, oko proroka (Fot. Chris Nelson / Flickr)

Wiara w „złe oko” jest bardzo popularna w w Afryce Północnej, Wschodniej i Środkowej, w Południowej Azji oraz w śródziemnomorskim regionie Europy. Paradoksalnie łączy ona trzy wielkie religie monoteistyczne, których drogi krzyżują się w ogniu walki na Bliskim Wschodzie. Odniesienia do „złego oka” można znaleźć w Koranie, nauczaniu Ojców Kościoła, ale również w hebrajskim Talmudzie. Żydzi, chrześcijanie i muzułmanie (częściej szyici niż sunnici) szukają ochrony przed zawistnymi spojrzeniami innych w w amuletach w kształcie dłoni – Hamsa, Chamsa, Khamsa, Hamesz, ręka Fatimy (córki Mahometa – Fatimy-Zahry) – jak wierzą muzułmanie, czy dłoń Miriam (siostry Mojżesza i Aarona) – jak wierzą Żydzi. Według niektórych uczonych, taka wiara stoi w sprzecznościRead More →

Wszystkie wojny Lary

Wojciech Jagielski w błędnym kole świętej wojny. Podróż z Gruzji przez europejski raj do pogrążonej w wojnie domowej Syrii. Niezwykły reportaż o palących problemach XXI wieku. Spotykają się w gruzińskim McDonaldzie, reporter z Polski i była aktorka z Groznego. Życie Lary odzwierciedla wszystko, co na przestrzeni ostatnich lat zdarzyło się w Gruzji, Czeczenii i Syrii. Matka Mudżahedinów opowiada o tym, jak wojna wielokrotnie stawała u jej drzwi. I o swojej jedynej obsesji: jej synowie mają pamiętać o tym, by „żyć, nie umierać”. Szamil i Raszid dorastają w rajskiej dolinie na rubieżach Gruzji. Jako nastolatkowie emigrują do Polski, by zostać Europejczykami. Potem wyjeżdżają dalej na Zachód,Read More →

Co to jest islam? Książka dla dzieci i dorosłych (Fot. rana ossama / flickr)

Pierwsza wersja książki „Co to jest islam? Książka dla dzieci i dorosłych” powstała pod wpływem pytań, jakie dziesięcioletnia córka pisarza zadawała mu po zamachach z 11 września. Później autor dołączył do tej rozmowy teksty, które w ciągu kolejnych lat pisał dla zachodniej prasy. Tahar Ban Jelloun uważa, że „nie dostrzega się różnicy między sunnizmem (odłam klasyczny) a szyizmem (odłam rozbieżny, charakteryzujący się bardzo szczególnymi praktykami); myli się talibów afgańskich z egipskimi Braćmi Muzułmanami. Uważa się, że islam irański (szyicki) jest taki sam jak ten, który wyznają niektórzy imigranci w Europie. Mówi się o szariacie, nie precyzując znaczenia tego terminu. Miesza się wszystko: elementy polityczne, łajdackiRead More →

Święta ziemia. Opowieści z Izraela i Palestyny (Fot. samdaq (AT) hotmail / Foter)

Wyrusz w podróż, która burzy stereotypy. Wsłuchaj się w głosy mieszkańców współczesnej Wieży Babel. Poznaj różnorodność – prawdziwe bogactwo Ziemi Świętej. „Święta Ziemia. Opowieści z Izraela i Palestyny” to historie zarówno z tradycyjnej, konserwatywnej Jerozolimy, liberalnego Tel Awiwu, ale i palestyńskich wiosek z Zachodniego Brzegu. „Najbardziej pożądany kawałek pustyni” to nie tylko cel religijnych pielgrzymek i miejsce nieustannego wyniszczającego konfliktu. Zamieszkiwana przez Żydów, muzułmanów i chrześcijan Ziemia Święta, choć podzielona betonowym murem, dla tysięcy ludzi jest przede wszystkim domem. Każdy z bohaterów tej książki opowiada o swoim zwykłym życiu w niezwykłym miejscu. Marcin Gutowski zabiera nas w fascynującą podróż – od roztańczonego Tel Awiwu, przezRead More →

islam, kino muzułmańskie, film

„Patrzę na: islam” to projekt, którego celem jest przeciwdziałanie mowie nienawiści oraz przełamanie stereotypu postrzegania wyznawców islamu jako ludzi zagrażających ładowi społecznemu, który to obraz dominuje w obecnym dyskursie publicznym. Kulturalny Przegląd jest próbą ukazania, przede wszystkim za pomocą filmu, wieloaspektowości islamu, różnic międzykulturowych, bogactwa kultury, ale i ukazania muzułmanów i muzułmanek jako jednostki z ich lękami, marzeniami, problemami i sukcesami.   Przegląd filmowy „Patrzę na: islam” odbędzie się w czterech miastach Polski (Warszawa, Lublin, Białystok i Łomża) we wrześniu i październiku tego roku. Oprócz projekcji w planach organizatorów są również debaty na kontrowersyjne tematy związane z islamem: Czy muzułmanie są współczesnymi Żydami? Postrzeganie muzułmanówRead More →

Masnawi, Rumi

„Masnawi” – monumentalne dzieło Dżalaloddina Rumiego uznane jest za jedno z największych arcydzieł literatury światowej i najważniejszy po Koranie tekst mistyczny islamu. Do tej pory przetłumaczone zostało na 17 języków, a obecnie, z wielką radością, przedstawiamy polskiemu czytelnikowi pierwszy i drugi fragment „Masnawi” – pierwszy, kompletny przekład „Masnawi” z języka perskiego, który ukazuje się w Polsce, a jednocześnie przekład w pełni poetycki, co jest rzeczą unikalną w skali światowej. Autorem przekładu jest Albert Kwiatkowski. Liczący sobie ok. 45 000 wersów traktat mistyczny ukaże się w 6 tomach wraz z przypisami, słownikiem terminów sufickich i innymi dodatkami. Niniejsze wydanie stanowi wersję kieszonkową – dla każdego tomuRead More →

Muzułmanki, islam, kobieta w islamie (Fot. Roberto Trm / Flickr)

Funkcja religii w życiu każdego muzułmanina odgrywa priorytetową rolę. To islam definiuje w jaki sposób winien postępować każdy wierzący. Koran posiada ogromny wpływ na wszystkie aspekty kultury w świecie arabskim – wszelkie dziedziny życia muzułmanów są podporządkowane zaleceniom i normom religijnym, które znajdują odzwierciedlenie w Świętej Księdze. Muzułmańscy teologowie od początku traktowali prawo jako aspekt doktryny religijnej oraz socjalnej, której głównym inicjatorem był prorok Muhammad. Zasady sformułowane w Koranie w głównej mierze obejmują zagadnienia z zakresu obecnie pojmowanego prawa cywilnego, karnego i administracyjnego. Poruszana jest również problematyka dotycząca prawa rodzinnego (dziedzina ta najszerzej, a zarazem najbardziej przejrzyście rozbudowana w Koranie), w tym małżeńskiego. Przepisy wchodząceRead More →

Muzułmanie (Fot. ArmyAmber / Pixabay)

Znając oddanie wyznawców islamu, zwykliśmy traktować ich przysięgi składane na Koran niezwykle poważnie. Niestety, muzułmanie to też tylko ludzie i też zdarza im się kłamać. Nawet w imię Koranu… Co ciekawe, muzułmanie często bardziej wzdragają się przed krzywoprzysięstwem popełnionym w imię świętego marabuta, niż na Koran (mimo iż sam marabut i kult świętego, który jest z nim związany, to idea zupełnie sprzeczna z islamem). Toteż kłamstwo w imię Koranu wypowiedziane bez mrugnięcia powieką, może nie przejść przez gardło kłamcy, jeśli poprosimy o powtórzenie przysięgi, ale w imię marabuta. Sam Koran stanowczo potępia kłamstwo i dopuszcza je tylko w wyjątkowych sytuacjach, które precyzyjnie określa. Co zrobić,Read More →

Arabska kaligrafia (Fot. Nick in exsilio / Foter)

Na przełomie dżahilijji i islamu ludność arabska mówiła dialektami, równocześnie wykształcił się wspólny język (klasyczny język arabski), przyjęty w administracji i literaturze. Napisany w nim został Koran, dlatego też ma wysoką rangę. Jest on również językiem poezji beduińskiej, która uchodzi za bezcenny zabytek literatury arabskiej. Język arabski należy do grupy języków semickich (które z kolei przynależą do rodziny języków chamitosemickich – od imion synów Noego: Chama i Sema). Należy on do najpóźniej zaświadczonych języków semickich. Pierwsze inskrypcje w języku arabskim pochodzą z przełomu VII i VIII wieku, co ściśle wiąże się z powstaniem islamu. Do zapisu tego języka stosowano wówczas pisma południowoarabskiego. Pismo arabskie jestRead More →

Princess Hijab

Sztuka ulicy wyjątkowo silnie oddziałuje na swoich odbiorców, głównie ze względu na swoje usytuowanie – w przestrzeni dostępnej dla każdego i zawsze (bez konieczności wybierania się specjalnie do galerii czy muzeum, bez potrzeby wykupienia biletu wstępu…). Sztuka ulicy nie tylko bawi ale często też porusza opinię publiczną, prowokuje, zmusza do myślenia i refleksji, przewartościowuje nasze poglądy np Banksy (graffiti na murze oddzielającym Izrael od Palestyny), Sheparda Faireya znany jako Obey, który uprawia adbusting i subvertising (metoda polegająca na ingerencji w wygląd reklam na billboardach, której celem jest nadanie im zupełnie nowych, często przeciwnych i politycznych znaczeń), BR1 i Princess Hijab. Tajemniczą Princess Hijab stworzyła wRead More →

Fot. Kadr z filmu „Podporządkowanie” („Submission”)

W 2004 roku w Amsterdamie powstał krótki, bo zaledwie 10-minutowy film, który stał się przyczyną tragicznej śmierci jego reżysera. Współscenarzystka filmu  do dziś ukrywa się i żyje w ciągłym strachu o swoje życie. Obraz (a raczej mord, jaki mu towarzyszył) rozpętał międzynarodową wrzawę na temat roli kobiety w islamie. Ja osobiście w żaden sposób nie chcę komentować – ani filmu, ani uczynku mordercy. Ktokolwiek dopuścił się tej zbrodni, nie był on z pewnością muzułmaninem… Moim celem jest jedynie Wam to dzieło pokazać. Czy faktycznie warte było życia? Film Theo van Gogh’a opowiada o złym traktowaniu kobiet przez wyznawców islamu. Reżyser prezentuje nadużycia wobec nich poprzezRead More →

Islam, feminizm, kobieta w islamie, arabska wiosna, rewolucja (Fot. Gigi Ibrahim/Flickr)

Jeszcze w przededniu islamu na południu Półwyspu Arabskiego żyły plemiona o filiacji matrylinearnej. Spotykanym zjawiskiem była poliandria, a więc kobiety miały prawo posiadać po kilku mężów. Jednak w tym czasie wszędzie wokół był już patriarchat, a niewiasty postrzegano głównie jako matki rodów. Cofając się w historii do VII wieku – czasu, w którym islam stawiał pierwsze kroki, pozycja niewiast w świecie muzułmanów była klarowna. Kobiety posiadały pełnię praw obywatelskich: czynnie uczestniczyły w życiu politycznym, społecznym i wojskowym. Islam, wprowadzając nowy porządek społeczny, uznał kobietę za równą partnerkę mężczyzny i ustalił jej poczesne miejsce w rodzinie. Wraz ze śmiercią proroka Muhammada (8 czerwca 632 r.) nastąpiłRead More →

Koran, islam, muzułmanie (Fot. ЯAFIK ♋ BERLIN / Foter)

Pochodzenie słowa Koran (Al-Qur’ān) jest niepewne. Najprawdopodobniej pochodzi ono od syryjskiego terminu qeryānā, oznaczającego lekcję, wykład, przejętego przez język arabski w formie czasownika qara’a, co oznacza czytać. Wyznawcy islamu mówiąc o Świętej Księdze islamu, zwracają się: al-Qur’ān al-Karīm, czyli Szlachetny Koran. Jednym z obowiązków każdego muzułmanina jest odczytywanie, recytacja tekstu Koranu z zachowaniem powagi i szacunku. Dla wyznawców islamu Koran jest podstawową księgą objawioną przez Boga – Jego prawdziwym słowem. Święta Księga islamu jest źródłem wiary muzułmanina (iman), obejmującej podstawowe dogmaty wiary. Stanowi ona zapis wypowiedzi samego proroka – Muhammada, który powtarzał słowa objawione przez anioła Dżibrila na wzgórzu Al-Hira podczas Nocy Przeznaczenia (Layat al-Qadr).Read More →