Losar. Tybetański Nowy Rok 2144

Losar Festiwal (Fot. meravlux / Pixabay)

Losar (pierwsze trzy dni pierwszego miesiąca księżycowego) to najważniejsze święto w Tybecie. Jest to tybetański Nowy Rok. Losar obchodzone jest w lutym i trwa trzy dni. Pierwszy dzień powinien być poświęcony rodzinie. Drugi i trzeci to natomiast okazja do spotkania z dalszymi krewnymi i przyjaciółmi. Wykonywane są czynności przywodzące na myśl oczyszczenie, odnowienie, oczekiwanie na nowe. Ludzie zakładają nowe ubrania, przygotowują specjalne potrawy, bielą budynki, tańczą i ucztują. Mnisi przyozdabiają klasztory i prowadzą religijne rytuały, przywołują opiekuńcze bóstwa. Odbywają są wówczas uwielbiane przez turystów festiwale Mönlam, pełne religijnych występów. Tradycję…

Read More

Jak przyrządzić swoje życie? Odnajdź nirwanę w kuchni

Kuchnia, zen, gotowanie, buddyzm

Świadome jedzenie to również forma medytacji i duchowej praktyki. A jedzenie jest ważną częścią praktyki uważności. „Jak przyrządzić swoje życie. Zalecenia dla kucharza w klasztorze zen” to krótki traktat Dōgena Kigena, trzynastowiecznego wielkiego myśliciela i reformatora buddyzmu zen, opatrzony komentarzem współczesnego mistrza zen Kōshō Uchiyamy, to prawdziwa perła mądrości tej tradycji. Pisany przez Dōgena dla bezpośrednich uczniów medytacyjny tekst o zasadach przyrządzania posiłków w klasztornej kuchni, a na głębszym poziomie – o regułach zgodnego z naukami Buddy postępowania ze wszystkimi składnikami życia, jest aktualny i wymowny do dziś, choć pochodzi…

Read More

Dalajlamy sztuka szczęścia w trudnych czasach

Sztuka szczęścia w trudnych czasach Dalajlama

Długo oczekiwana kontynuacja bestselleru „Sztuka szczęścia: poradnik życia”! Czy można się spodziewać, że odnajdziemy szczęście i sens życia we współczesnym świecie? W książce „Sztuka szczęścia w trudnych czasach” doktor Howard C. Cutler prowadzi czytelników przez tajniki filozofii Dalajlamy, który mówi o tym, jak uzyskać spokój umysłu i poczucie wewnętrznego szczęścia nawet w obliczu trudności. Wspólnie analizują źródła wielu problemów i pokazują, jak radzić sobie z nieszczęściami, tak żeby złagodzić cierpienie i móc cieszyć się życiem. Z połączenia technik buddyjskich i osiągnięć współczesnej psychologii powstało przepełnione mądrością, optymistyczne, ale też realistyczne…

Read More

8 GRUDZIEŃ. Buddyjski Dzień Bodhi

Budda, buddyzm (Fot. TheRoyceNg / Flickr)

Siddharta Gautama we wczesnych godzinach porannych 8 grudnia 525 roku przed Chrystusem stał się Buddą, Przebudzonym. Co roku buddyści nurtu mahajany (Wielkiej Drogi) obchodzą święto „przebudzenia” ich mistrza – Dzień Bodhi. W różnych tradycjach buddyjskich jest on obchodzony innego dnia i w inny sposób lecz upamiętnia to samo zdarzenie. Chociaż buddyści właściwie nie obchodzą świąt, ten czas we wszystkich tradycjach buddyjskich jest istotny i w jakiś sposób wspominany. Dzień Bodhi (Rohatsu) w buddyzmie mahajany Przez tydzień poprzedzający ceremonię, klasztory zen na całym świecie przeprowadzają odosobnienia o najsurowszych regułach, zwane w…

Read More

Żeńscy Buddowie i Bodhisattwowie w buddyzmie tybetańskim

buddyzm, kobieta, dakini (Fot. Nile / Pixabay)

Każdy buddysta, aby w pełni rozwinąć umysł, przyjmuje schronienie w Buddzie, w Dharmie (różnorodnych metodach osiągnięcia tego celu, przekazywanych przez Buddę) oraz w praktykujących we wspólnocie przyjaciołach określanych jako Sangha. Na koniec przyjmują schronienie również w Lamie. Lama ma trzy aspekty. Pierwszym aspektem jest błogosławieństwo tj. dobra energia, dzięki której praktykujący są w stanie się otworzyć. Drugim aspektem jest jidam tj. związek umysłu praktykującego z jego oświeconą naturą, budowany przez rozmaite praktyki medytacyjne. Trzeci aspekt to ochrona, wyrażana przez strażników, którzy w rzeczywistości są aktywnością wszystkich Buddów. Strażnicy, którzy zostaną…

Read More

Buddyjskie piekło w Tajlandii. [UWAGA! DRASTYCZNE ZDJĘCIA!]

Buddyjskie Piekło w Tajlandii (Fot. DarmonRichter/Flick)

Buddyjskie piekło przy wejściu do ogrodu świątyni Wang Saen Suk znajdującej się w Tajlandii niedaleko Bangkoku to kolejna pozycja na mojej liście pięćdziesięciu miejsc, które muszę odwiedzić przed śmiercią. Rzeźby cierpiących piekielne męki ludzi i poddawanych niewiarygodnym wręcz torturom grzeszników przyprawiają o gęsią skórkę. Wypruwanie jelit, wyrywanie języków, podrzynanie gardeł, rąbanie toporami, gotowanie w kotle żywcem, potoki krwi, amputowane kończyny, turlające się ścięte głowy… Z pewnością do takiego piekła nikt z nas by nie chciał trafić… Wang Saen Suk Monastery Garden (zwany również jako Wang Saen Suk Hell Garden lub…

Read More

Dakini – aktywna i dynamiczna energia żeńska w tradycji buddyzmu tybetańskiego

Simhavaktra Dakini (Fot. A Gude / Flickr)

Przełomem w postrzeganiu kobiety jest buddyzm tantryczny (wadżrajana). Rozwinął on w znacznym stopniu filozofię, która pogłębiła widzenie rzeczywistości w jej żeńskim i męskim aspekcie. Stosunek męskich nauczycieli do kobiet w tej szkole buddyzmu oddaje fragment wypowiedzi Milarepy: Istotą kobiety jest mądrość, źródło spontanicznego poznania (…); nigdy nie uważaj jej za kogoś niższego. Staraj się szczególnie o to, aby widzieć w niej Wadżrawarahi. Wadżrawarahi należy do najznamienitszych i najbardziej znanych dakiń. Często określana jest też jako „Matka Buddów”, ponieważ reprezentuje mądrość, która jest niezbędna do osiągnięcia stanu Buddy. Oprócz tego jest…

Read More

Jezuici promują łączenie chrześcijaństwa i ZEN?

zen, buddyzm, chrześcijaństwo, jezuici, książka

Polska premiera książki Ursuli Baatz o ojcu Lassalle, wielkim duchowym przewodniku, który podjął buddyjską praktykę medytacyjną. „Jezuita i nauczyciel zen” to lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy chcą, by Bóg stał się doświadczeniem, a nie pozostał tylko słowem. Ojciec Lassalle urodził się w Niemczech. Jako młody jezuita został wysłany do Japonii. Tam, by lepiej rozumieć ludzi wśród których przyszło mu żyć, zaczął zgłębiać japońską kulturę i duchowości, w tym nauki mistrzów zen. Po tym, jak przeżył zrzucenie bomy atomowej na Hiroszimę, co trudno racjonalnie wyjaśnić, zajął się działalnością na rzecz pokoju…

Read More

Pokarm dla duszy. Buddyjskie czytanki dla małych i dużych

Opowieści buddyjskie dla małych i dużych. Otwierając wrota Twojego serca

„Opowieści buddyjskie dla małych i dużych. Otwierając wrota Twojego serca” to wspaniały zbiór 108 inspirujących legend, opartych na naukach Buddy i ukazujących drogę do prawdziwego szczęścia. Znajdziesz tu zarówno przypowieści o nadziei, miłości, przebaczeniu jak również o wolności od strachu i przezwyciężeniu bólu. Książka napisana została przez australijskiego, buddyjskiego mnicha, który podczas wielu lat praktyki zebrał usłyszane opowieści i anegdoty w antologię. Czytana dzieciom uczy nie tylko współczucia dla innych, ale rozwija w nich dobroć, miłość oraz wzmacnia poczucie własnej wartości. Dorośli natomiast odnajdują w niej zrozumienie, spokój, jak również…

Read More

Buddyzm dla dzieci. Nowy projekt wydawniczy

Buddyzm dla dzieci (Fot. Matt Paish 2014 / Footer)

W związku z brakiem na rynku książkowym pozycji, które w przystępny sposób prezentowałyby podstawowe wartości buddyjskie najmłodszym czytelnikom, wydawnictwo Miska Ryżu postanowiło stworzyć projekt Buddyzm dla dzieci. Inspiracją dla tego projektu były publikacje tajwańskiego wydawnictwa Dharma Drum Publishing, prowadzonego przez spadkobierców wielkiego mistrza zen Sheng Yena. Indyjskie korzenie to pierwszy z planowanych pięciu tomów serii Buddyzm dla dzieci. To pięknie ilustrowana przez najlepszych tajwańskich grafików książka, zawierająca przypowieści z życia Buddy i wielkich nauczycieli buddyzmu, takich jak Ananda, Subhuti czy Nagardżuna. Kim był Budda? Czym jest prawdziwa równość? W czym…

Read More

Różnice i podobieństwa między buddyzmem a chrześcijaństwem

Buddyzm, chrześcijaństwo (Fot. Delwin Steven Campbell / Flickr)

Na pierwszy rzut oka trudno się doszukać jakichkolwiek podobieństw między buddyzmem a chrześcijaństwem. Już samo pochodzenie tych religii pokazuje, jak bardzo się one od siebie różnią. Buddyzm wyłonił się z hinduizmu 2500 lat temu. Chrześcijaństwo zaś powstało 2000 lat temu. Stąd różne są też historyczne i geograficzne uwarunkowania obu religii. Najwięcej kontrowersji, zarówno ze strony chrześcijan jak i buddystów, budziło zawsze podejście buddyzmu do Boga. Buddyzm, który neguje istnienie Boga Stwórcy często bywa określany jako „religia bez Boga” a nawet jako „religia ateistyczna”. W samej biografii Buddy nigdzie nie ma…

Read More

Nauczanie współczesnego Kościoła katolickiego i teologów na temat buddyzmu

buddyzm a chrześcijaństwo

Przed Soborem Watykańskim II chrześcijaństwo nie podejmowało dialogu teologicznego z buddyzmem. Relacje misjonarzy franciszkańskich i jezuickich (XIII/XVI w.) o ich pierwszych spotkaniach z wyznawcami buddyzmu są fragmentaryczne i szczątkowe. Zawierają one również wiele mylnych informacji o tej religii, uwarunkowanych nieznajomością jej tekstów źródłowych. Dopiero w połowie XIX w. dotarły do Londynu i Paryża pierwsze manuskrypty mahajany oraz spisane na liściach palmowych święte księgi buddyzmu ze Sri Lanki i Birmy, z Tybetu i Nepalu. Stworzyło to religioznawcom zachodnim, a także teologom chrześcijańskim możliwość studiowania duchowości buddyzmu na podstawie jego oryginalnych źródeł…

Read More

Macierzyństwo a duchowa praktyka w buddyzmie

Macierzyństwo, rodzina, duchowa praktyka, buddyzm (Fot. eriktorner / Foter)

Dla wielu kobiet spełnienie się w roli żony i matki jest bardzo ważne. Niektóre z nich, zajmując się Dharmą, odkładają na dalszy plan dom, dzieci i rodzinę. Często jednak oznacza to dla nich rezygnację z własnego szczęścia. Nie trzeba wybierać między rodziną a buddyjską praktyką. Rodzinę należy potraktować jako antonim egoizmu i sprawdzian ślubowania bodhisattwy, a macierzyństwo jako nieustanną medytację nad życiem! Sam postrzegam matki na bardzo wysokim poziomie. Będąc matką można z pewnością lepiej, niż w jakiejkolwiek innej sytuacji, praktykować wszystkie buddyjskie cnoty – cierpliwość, szczodrość czy też wytrwałość,…

Read More

Buddyzm dla matek. Czas dla rodziny i czas duchowej praktyki

buddyzm, kobieta, macierzyństwo (Fot. Wonderlane/Flickr)

Kobiety potrzebują „ścieżki duchowej”, która przemawia do ich biologicznego poczucia siebie jako kobiety. Jeśli kobieta nie zdecyduje się na bezdzietność, to ciąże i wychowanie dzieci pochłoną ogromną ilość jej czasu i energii. Każda potrzeba niemowlęcia musi być zaspokojona przez matkę natychmiast, niezależnie od pory dnia czy nocy. Trudno jest więc matce wygospodarować wolny czas na odosobnienie i medytację. Rodzina zobowiązuje, rodzina wymaga, rodzina pochłania czas. Czy kobieta – pytają buddystki – naprawdę musi wybierać między praktyką a rodziną? Tsultrim Allione próbowała na wiele sposobów pogodzić duchowość z „pieluchami”. Kiedy zwierzyła…

Read More

Lamajskie maski taneczne w Mongolii

Maska mongolska (Fot. Artisphere / Flickr)

Mongolskie święta religijne zawsze były związane z rytualnymi obrzędami maskowymi. Już od XVI wieku szamanizm miesza się tu z buddyzmem. Stosunkowo późno, bo zaledwie ponad 150 lat temu, mongolscy lamowie wprowadzili do swoich świątyń i klasztorów uroczyste nabożeństwa rytualne, odprawiane raz w roku. Ich główną, ale nie zasadniczą część, stanowi występ mnichów w maskach. Obrzęd ten ma wytępić złe duchy i wrogów religii, a także uhonorować buddyjskie bóstwa. Jeśli jednak zostanie wykonany niewłaściwie, może przyciągać złe moce. Jeszcze na początku XX wieku regularnie dziewiątego dnia ostatniego miesiąca lata, każdy klasztor…

Read More

Symbolika żeńskich form medytacyjnych w tybetańskiej sztuce sakralnej

Buddyzm, kobieta

Około IV w. po Chr., do buddyzmu przeniknęły wpływy tantryzmu, dla którego charakterystyczny jest ezoteryzm i „mistycyzm”. Jego istotą było wprowadzenie pierwiastka żeńskiego. Zaowocowało to pojawieniem się wielu bóstw kobiecych, takich jak boginie Pradżniaparamita, Wadżrajogini, Wadżrawarahi, Tara lub „podniebne wędrowniczki” – dakinie. Stają się one wcieleniami procesu joginistycznego, który wykorzystuje owe bóstwa i dzierżone przez nie atrybuty oraz symbole, do zbudowania nowej świadomości medytującego. Do tych różnych „form boskości”, przedstawianych na tankach dochodzi całe bogactwo naturalnego symbolizmu: kwiaty lotosu, parasolki, słońca i księżyce, ale też bardziej groźne – czaszki, płomienie,…

Read More

Sytuacja kobiet pragnących podążać buddyjską ścieżką duchową w indyjskim systemie społecznym

Medytujące buddystki (Fot. Pixabay)

Według Khandro Rinpocze – obecnie jednej z największych mistrzyń wadżrajany, buddyzm jest mniej patriarchalny niż religie teistyczne, głoszące wiarę w męskiego Boga. Judaizm, chrześcijaństwo i islam pozostały – według tej buddystki – religiami patriarchalnymi i w dalszym ciągu nie przyznają tych samych praw kobietom, co mężczyznom. Na tym tle – według Khandro – buddyzm wypada znacznie lepiej. Co prawda, w pracy nad własnym umysłem dla osiągnięcia wyzwolenia przewodzi Budda, jednak to nie zjednoczenie z nim jest głównym celem. Buddyzm z założenia – jak twierdzi wskazana autorka – jest najbardziej otwartym…

Read More

Kobieta w buddyjskich tekstach kanonicznych i nauczaniu mistrzów duchowych

buddyzm, kobieta

Antykobiece nastroje wśród mnichów buddyjskich podsycała sama Tripitaka, która zawiera mnóstwo treści pozornie dyskryminujących kobiety. Porusza ona zasadniczo dwie kwestie – zagadnienia transcendentalne (Lokuttara) oraz społeczno-kulturowe (Lokiya). Lokuttara zawiera nauczanie Buddy o dochodzeniu do uwolnienia umysłu, który jest tu potraktowany jako z natury bezpłciowy. Ta część Tripitaki nie budzi więc niczyich wątpliwości. Natomiast nauki zawarte w Lokiya można pochopnie uznać za przejaw dyskryminacji kobiet. Jest to jednak część historyczna i prezentuje wartości wyznawane przed dawne społeczeństwo indyjskie oraz próby buddyzmu wyłamania się z tych ram (np. zniesienie systemu kastowego przez…

Read More

Mahapradżapati – pramatka buddyjskiej duchowości kobiecej

kobieta w buddyzmie

Kiedy ciotka Buddy – Mahapradżapati, która po śmierci jego matki niańczyła go, zwróciła się do niego z prośbą, by dopuszczono kobiety do sanghi, Budda jej odmówił. Wówczas Mahapradżapati wraz z innymi kobietami ogoliły sobie głowy i powędrowały za nim . Dzięki wstawiennictwu mnicha Anandy, Budda przyjął w końcu kobiety do zakonu i tak powstała druga w historii Indii wspólnota mniszek (pierwsza była dżinijska, ta jednak oferowała kobietom tylko duchowy rozwój, nie zaś pełne wyzwolenie) . Obowiązywały w niej jednak surowsze niż w zgromadzeniu męskim prawa. Warunkiem powstania wspólnoty było złożenie…

Read More

Mistyka życia codziennego w czarce herbaty

zen, mistyka, herbata (Fot. Hideyuki KAMON / Flickr)

Sens życiu mogą nadawać z pozoru tak banalne rzeczy, jak sposób, w jaki przyrządza się i spożywa herbatę lub obiera się kartofle. Czynności te mają rzeczywisty wpływ na realizację przeżywania duchowości przez konkretnych ludzi. Wynikająca z głębokiego zrozumienia rzeczywistości akceptacja codzienności, zmienia ludzkie życie. Dzieje się tak nie dlatego, że wykonuje się inne, bardziej „uduchowione” czynności, lecz poprzez to, że inaczej się patrzy na codzienność i inaczej się ją przeżywa. Taka „sakralizacja codzienności” to ogromna szansa dla matek i żon, które ze względu na rodzinę, nie mogą się całkowicie poświęcić…

Read More