Losar. Tybetański Nowy Rok 2144

Losar Festiwal (Fot. meravlux / Pixabay)

Losar (pierwsze trzy dni pierwszego miesiąca księżycowego) to najważniejsze święto w Tybecie. Jest to tybetański Nowy Rok. Losar obchodzone jest w lutym i trwa trzy dni. Pierwszy dzień powinien być poświęcony rodzinie. Drugi i trzeci to natomiast okazja do spotkania z dalszymi krewnymi i przyjaciółmi. Wykonywane są czynności przywodzące na myśl oczyszczenie, odnowienie, oczekiwanie na nowe. Ludzie zakładają nowe ubrania, przygotowują specjalne potrawy, bielą budynki, tańczą i ucztują. Mnisi przyozdabiają klasztory i prowadzą religijne rytuały, przywołują opiekuńcze bóstwa. Odbywają są wówczas uwielbiane przez turystów festiwale Mönlam, pełne religijnych występów. Tradycję…

Read More

Jak przyrządzić swoje życie? Odnajdź nirwanę w kuchni

Kuchnia, zen, gotowanie, buddyzm

Świadome jedzenie to również forma medytacji i duchowej praktyki. A jedzenie jest ważną częścią praktyki uważności. „Jak przyrządzić swoje życie. Zalecenia dla kucharza w klasztorze zen” to krótki traktat Dōgena Kigena, trzynastowiecznego wielkiego myśliciela i reformatora buddyzmu zen, opatrzony komentarzem współczesnego mistrza zen Kōshō Uchiyamy, to prawdziwa perła mądrości tej tradycji. Pisany przez Dōgena dla bezpośrednich uczniów medytacyjny tekst o zasadach przyrządzania posiłków w klasztornej kuchni, a na głębszym poziomie – o regułach zgodnego z naukami Buddy postępowania ze wszystkimi składnikami życia, jest aktualny i wymowny do dziś, choć pochodzi…

Read More

Arabski tonik z czarnuszki [DIY]

Arabski tonik z czarnuszki (Fot. Marta El Marakchi © All rights reserved)

Czarnuszka to niepozorna roślinka posiadająca ziarenka o olbrzymiej mocy. Prorok Mahomet miał powiedzieć, że jej nasiona czarnuszki siewnej uleczą wszystko… z wyjątkiem śmierci. I faktycznie trudno przecenić jej dobroczynne działanie. Bo czarnuszka działa przeciwzapalnie i antyalergicznie, a stosowana na skórę delikatnie ściąga i łagodzi stany zapalne. A oto i nasza tajna receptura: Zalewamy łyżkę czarnuszki szklanką wrzącej wody i zaparzamy przez 10-15 minut pod przykryciem. Kiedy napar przestygnie, przecedzamy i gotowe! Tonik z czarnuszki najlepiej sprawdza się przy cerze tłustej i trądzikowej oraz wrażliwej. Przechowujemy go w lodówce nie dłużej…

Read More

Duszony bakłażan z miso po japońsku

Bakłażan duszony z miso po japońsku (Fot. Marta El Marakchi © All rights reserved)

Kuchnia japońska, szczególnie dla początkujących, może wydawać się dość trudna. Nic bardziej mylnego. Oto przepis na dość ekspresowe i nieskomplikowane danie jarskie z Kraju Kwitnącej Wiśni. Japońskie bakłażany są mniejsze od naszych i występują w licznych odmianach. My jednak użyjemy 4 średniej wielkości bakłażany z naszego lokalnego bazarku. Sos miso oczywiście możemy zrobić sami ale równie dobrze sprawdzi się ten z azjatyckiej półki w twoim supermarkecie. Potrzebujecie: 0,5 kg bakłażanów, 2 łyżki mirinu (słodkie wino do gotowania, uzyskiwane z kleistego ryżu), 2 łyżki czerwonego miso (pasta ze sfermentowanej soi), 2…

Read More

Mahaśiwaratri. Wielka noc Śiwy w hinduizmie

Mahaśiwaratri, Maha Shivaratri, Wielka noc Śiwy, Śiwaratri, ang. Shivaratri (Fot. Randy Adams / Flickr)

Mahaśiwaratri (Maha Shivaratri, Wielka noc Śiwy, Śiwaratri, ang. Shivaratri) to najważniejsze hinduskie święto. Często kojarzy się z paleniem marihuany… Maha Shivaratri bywa błędnie nazywane urodzinami Śiwy, jednak w tradycji hinduistycznej bogowie nie mają początku ani końca, więc nie obchodzą urodzin. Śiwa, Brahma i Wisznu w tradycji hinduistycznej tworzą triadę. Śiwa symbolizuje zniszczenie świata. Uznawany jest za boga medytacji i joginów, uważa się go również za pana zwierząt oraz mistrza tańca. Śiwa to także bóg siły rozrodczej, której symbolem jest fallus. Śiwa kojarzony jest z trójzębem, toporem, bębenkiem oraz białym bykiem,…

Read More

Harqus i berberyjskie tatuaże twarzy

Harqus, tatuaże, kobiety, Maroko, Algieria, Tunezja (Fot. David Weekly / Flickr)

Harqus to stosowany w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie czarny tusz do zdobienia twarzy i rąk ornamentami o znaczeniu symbolicznym i ochronnym. Harqus to nie tatuaż – jak się powszechnie uważa. Słowo to również nie odnosi się do procesu tatuowania! Na tatuowanie używa się w marokańskim arabskim (darija) określenia washm lub usham. Harqus trzyma się na skórze kilka tygodni dłużej niż sama henna. Bywa stosowany na przemian z henną. Używany do dziś również do trwałego tatuażu twarzy przez kobiety Berberyjskie. Harqus aplikuje się – podobnie jak kohl – za pomocą…

Read More

Historia Ruby Bridges – pierwszej afroamerykańskiej uczennicy

Ruby Bridges

Sześcioletnią czarnoskórą Ruby Bridges pierwszego dnia do szkoły odwieźli uzbrojeni policjanci… Ruby była pierwszym czarnym dzieckiem, które zaczęło uczęszczać do szkoły dla białych na południu Stanów Zjednoczonych, w Nowym Orleanie. Organizacja emancypacyjna „National Association for the Advancement of Colored People”, przekonała rodziców Ruby do aktywnego uczestnictwa w próbie integracji rasowej amerykańskiego systemu szkolnictwa, której towarzyszyły jednak nieustanne protesty rodziców białych uczniów. Zabierali oni swoje dzieci z lekcji, a samą Ruby niejednokrotnie znieważano, straszono czarną lalką w trumnie i grożono otruciem. Dla własnego bezpieczeństwa Ruby musiała drugie śniadanie jeść pod nadzorem…

Read More

Tłusty czwartek. Zwyczaje i przesądy

Tłusty Czwartek (Fot. Melissa Wang / Flickr)

Ostatni czwartek Karnawału nazywany jest zwykle tłustym czwartkiem, tudzież „zapustami”. Jest to ostatni czwartek przed Wielkim Postem. Dziś to po prostu dzień obżarstwa. Kiedyś jednak uczestniczyły mu ciekawe zwyczaje – pochody i huczne imprezy. Tłusty czwartek nazywano kiedyś Combrowym Czwartkiem, który to swoją nazwę zawdzięczał burmistrzowi Krakowa z XVII w. Burmistrz ten przeszedł do historii jako człowiek walczący z przekupkami handlującymi na krakowskim targu. Podobno zły burmistrz zmarł właśnie w tłusty czwartek, który od tej pory nazywał się w Krakowie Combrowym Czwartkiem. Kiedy wieść o śmierci Combra rozeszła się po…

Read More

15 LUTY. Wyznawcy Johna Fruma czekają na Jego powrót. To już dziś?

John Frum powrócił? (Fot. Kristopher Radder)

Na wyspie Tanna, należącej do Republiki Vanuatu (państwo w Oceanii, położone na 83 wyspach Nowych Hebrydów) żyje plemię Yaohnanen, dla którego obiektami religijnego kultu są… pewien amerykański żołnierz oraz książę Filip (mąż brytyjskiej królowej Elżbiety II)! W obecnej Republice Vanuatu podczas II Wojny Światowej stacjonowały wojska amerykańskie. Jednym z żołnierzy miała być postać zwana przez tubylców Johnem Frumem (niekiedy Johnem Brumem). Nie wiadomo czy rzeczywiście istniał ktoś taki jak John Frum, którego nazwisko mogło powstać ze zniekształconego „John from (America)” (John z Ameryki), co tubylcy mogli słyszeć od żołnierzy US…

Read More

Tu Bi-Szwat. Noworoczne Święto Drzew w judaizmie

Tu Bi-Szwat (Fot. The Jewish Agency for Israel / Flickr)

Noworoczne Święto Drzew to święto żydowskie związane z przyrodą. Tu Bi-Szwat oznacza „15 dzień miesiąca szwat„. Tu – wyraża liczbę 15 w hebrajskim. 15 dzień miesiąca szwat jest Nowym Rokiem Drzew (Rosz Ha-Szana lallanot). Wyznacza koniec zimy i początek pory opadów. Tłem tego szczególnego święta, podczas którego sadzi się w Izraelu drzewa, jest przykazanie dotyczące pierwocin drzew owocowych. Gdy przyjdziecie do ziemi [Izraela] i będziecie sadzić wszelkie drzewo [rodzące] jadalny owoc, będzie wam ten owoc wzbroniony. Przez trzy lata będzie wam wzbroniony i jedzony nie będzie. A w czwartym roku…

Read More

Magiczne węzły w wierzeniach staroarabskich

Marokańskie guziki (Fot. Cait / Flickr)

W islamie węzeł symbolizuje skomplikowanie (zapętlenie, zawiązanie) spraw czy życia, trudne do rozwiązania problemy… ale także ochronę przed złymi siłami. Węzły stosowano również jako rekwizyty magiczne. Najpopularniejszą metodą czarowania za pomocą węzłów było dmuchanie lub plucie w węzły (nafas al-ukad). Czarownik zawiązywał na sznurku nieparzystą liczbę węzłów (zwykle 7, 9 lub 11), wypowiadając odpowiednie zaklęcia. Następnie plując lub dmuchając w węzły „ożywiał” je, przekazując im energię złego ducha, który władał czarownikiem. Sznurek następnie zakopywano pod progiem domu osoby, której czarownik chciał zaszkodzić. Choć dmuchaniem czy pluciem w węzły mogą się…

Read More

Hygge. Duński przepis na szczęście

Hygge. Klucz do szczęścia (Fot. Pixabay)

Wyobraź sobie, że jest deszczowy dzień, a ty siedzisz w fotelu pod kocem i czytasz książkę. Wyobraź sobie, że jesz kolację przy świecach z przyjaciółmi i świetnie się bawisz. Wyobraź sobie, że siedzisz przed kominkiem z ukochaną osobą, a na zewnątrz szaleje zamieć. To, co właśnie odczuwasz, to hygge. Bądź hygge! – bądź szczęśliwy! Duńczycy są najszczęśliwszym narodem na świecie. Meik Wiking, autor książki i dyrektor Instytutu Szczęścia w Kopenhadze, przybliża nam duński przepis na szczęście, którym jest właśnie filozofia hygge. Duńczycy cieszą się z drobnostek, żyją wolniej i spędzają…

Read More

Hinduska maseczka z kurkumy [DIY]

Hinduska maseczka z kurkumy (Fot. Ben Chun / Flickr)

Oto tajemny sposób Hindusek na czystą skórę bez przebarwień! Maseczka z kurkumy działa antybakteryjne i spowalnia proces starzenia. Sama kurkuma jest bowiem bogata w antyoksydanty, które spowalniają uszkodzenia komórek. Jest również stosowana jest jako środek złuszczający skórę i poprawiający jej teksturę. Pomaga w stanach zapalnych skóry, takich jak trądzik, ropne wypryski, suchość skóry, łuszczyca i egzemy. Pomaga zmniejszyć przebarwienia i wyrównuje koloryt skóry. Wszystko czego potrzebujesz to: szczypta kurkumy • 2 łyżeczki miodu • 3 łyżki jogurtu • miąższ aloesu • kilka kropli olejku z drzewa sandałowego. Zamiast aloesu i…

Read More

Setsubun Sai – Koniec Zimy w Japonii

Setsubun Sai (Fot. DozoDomo / Flickr)

Setsubun Sai obchodzony  jest 3  lutego i uważany za przełom pór roku. Na dzień przed rozpoczęciem wiosny w kalendarzu księżycowym, warto wybrać się do Kanda myojin lub Hiei jinja. Tam najhuczniej obchodzi się Setsubun. W dawnej Japonii w świątyniach i klasztorach odbywała się uroczystość wypędzania złych mocy. Później, choć nie jest jasne kiedy i dlaczego, dodano zwyczaj rozrzucania prażonych ziaren soi (ewentualnie fasolka mame) dla odpędzenia demonów. Obyczaj ten wyszedł poza świątynie do domów w całym kraju. Współcześnie, w czasie uroczystości ziarna soi rzucają tzw. toshi otoko, czyli mężczyźni spod przypadającego…

Read More

Tao smaku. Kulinarna podróż po Azji z Jackiem Wanem

Jacek Wan, Tao smaku

„Tao smaku” to 100 wspaniałych przepisów na dania z Chin, Japonii, Wietnamu oraz Tajlandii. Co bardzo istotne, każdą potrawę można z łatwością przygotować ze składników dostępnych w Polsce. Wszystko wzbogacone garścią opowieści i anegdot, a także zdjęć z licznych podróży autora po krajach Azji. Z tej książki podróżniczo-kucharskiej czytelnik się dowiedzie dlaczego japońska zupa misoshiru jest uznana za jedną z najzdrowszych potraw świata, która nie tylko pozwalała ofiarom wybuchu atomowego w Hiroszimie szybko wyleczyć się z choroby popromiennej, ale którą też doceniają współcześnie Japończycy za jej antyutleniaczowe i antynowotworowe właściwości….

Read More

Poczucie alienacji i samoocena kobiet w związkach międzykulturowych

związki mieszane etnicznie i wyznaniowo, rodziny wielokulturowe (Fot. Marjan Lazarevski / Flickr)

Związki endogamiczne są związkami, które zazwyczaj są społecznie aprobowane. Małżonkowie prawie zawsze pochodzą z podobnych środowisk kulturowych, materialnych oraz mają zbliżone poglądy religijne. Dwoje ludzi tej samej narodowości łączy tożsamość narodowa, która związana jest z językiem, historią, pochodzeniem etnicznym oraz religią. Małżeństwa heterogeniczne, których przykładem są małżeństwa osób z różnych krajów, różnią się w tych podstawowych kwestiach, przez co mogą one być mniej społecznie aprobowane. Pogląd na małżeństwa mieszane jest bardzo często ambiwalentny i inaczej traktowane jest małżeństwo mężczyzny z kobietą z  tego samego kręgu kulturowego, a inaczej małżeństwo kobiety…

Read More

Chiński Nowy Rok. Rok Koguta

Chiński Nowy Rok (Fot. aotaro / Flickr)

Chiński Nowy Rok (dosłownie Święto Wiosny) to najważniejsze święto w tradycyjnym kalendarzu chińskim, przypadające między końcem stycznia a końcem lutego. Tradycyjnie trwa ono 15 dni, z czego 3 pierwsze są w Chińskiej Republice Ludowej dniami wolnymi od pracy. Przygotowania do Święta Wiosny rozpoczynają się już na początku ostatniego miesiąca starego roku. Ósmego dnia tego miesiąca zaczynają się generalne porządki w domu, aby wygonić z niego złe duchy. Potrawą dnia jest tradycyjna słodka zupa ryżowa laba. 23 dnia ostatniego miesiąca roku przypada uroczyste pożegnanie domowego boga kuchni, który odchodzi zdać coroczny…

Read More

Arabska Wiosna – internetowa rewolucja w świecie islamu

Arabska Wiosna (Fot. Christine Clark)

Czy media społecznościowe w krajach arabskich są wolne i bezstronne? Jaką rolę odegrały one w procesie formowania się i przebiegu Arabskiej Wiosny? Czy za pomocą social mediów można przenieść rewolucję ze świata wirtualnego na ulice miast? W obecnych czasach internet jako medium odgrywa ogromną rolę w wielu wydarzeniach zachodzących w społeczeństwie. Za jego pomocą można w szybki sposób skontaktować się z innymi użytkownikami niezależnie od miejsca ich pobytu, a także opublikować dowolną treść, na wybrany przez siebie temat. Możliwości mediów społecznościowych, jednych z najnowszych, a zarazem najbardziej dynamicznych metod komunikacji…

Read More

Mela Maghi. Sikhijskie święto 40 wyzwolonych

Mela Maghi. Sikhijskie święto 40 wyzwolonych (Fot. Mark Eslick / Flickr)

Miasto Muktsar w stanie Pendżab w północnych Indiach jest uważane przez sikhów za święte. W 1705 r. miał tu miejsce ważny dla ich tradycji epizod wojny z Mogołami. Dla uczczenia poległych wówczas Czterdziestu Muktów („wyzwolonych”) i ocalenia Guru Gobind Singh, sikhowie obchodzą w połowie stycznia coroczne święto Mela Maghi. Ostatni, dziesiąty spośród guru sikhijskich (założyciel zbrojnej organizacji sikhów Khalsy i ten, który uznał Świętą Panią Księgę – Sri Guru Granth Sahib za żywego guru sikhów) 3 lata przed swą śmiercią,  musiał stawić czoła dążącemu do zniewolenia Pendżabu wojskom cesarza mogolskiego Aurangzeba. Otoczeni…

Read More

Yennayer – Berberski Nowy Rok 2967

Berberski Nowy Rok (Fot. cliff williams / Flickr)

Asgass Ambarki! Asgass Amayno! wszystkim Imazighen, którzy witają dziś Nowy Rok 2967. Yennayer to pierwszy dzień tradycyjnego kalendarza Berberów, który jest kalendarzem agrarnym (dlatego też dzień ten zbiega się z końcem prac polowych i nadejściem pory deszczu, zazwyczaj 12 stycznia kalendarza gregoriańskiego). Święto jest szczególnie popularne w Algierii, ale również w Maroku. Yennayer zbiega się z czasem powrotu na ziemię dusz zmarłych. Na progach domów, w żarnach, pniach starych drzew, a przede wszystkim przy krosnach, biesiadują razem z ludźmi dżinny. Dlatego też w krosnach na czas święta nie może pozostać…

Read More